Công nghệ nuôi ăn tự động cho tôm. Ảnh: Trọng Linh
Công nghệ nuôi ăn tự động cho tôm. Ảnh: Trọng Linh

Ứng dụng công nghệ để phát triển ngành tôm

Những năm qua, tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu phát triển ngành tôm theo hướng xanh, sạch, bền vững. Tỉnh triển khai mô hình nuôi tôm siêu thâm canh công nghệ cao, tuần hoàn không xả thải, hướng tới đạt chứng nhận quốc tế.

Đến cuối năm 2025, tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu sẽ phát triển từ 28-30 chuỗi liên kết sản xuất giữa hợp tác xã và doanh nghiệp; trong đó, khoảng 100.000 ha nuôi tôm quảng canh cải tiến đạt chứng nhận ASC và 1.000 ha nuôi siêu thâm canh không xả thải.

Nhiều mô hình nuôi tôm công nghệ cao đã được triển khai, nhân rộng thời gian qua. Tiêu biểu như công nghệ tuần hoàn nước (RAS) được áp dụng trong sản xuất giống, nuôi thương phẩm, và tại các mô hình nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng. Hệ thống RAS cho phép tái sử dụng nguồn nước và kiểm soát môi trường nuôi chặt chẽ, giúp tăng hiệu quả kinh tế từ 15-20% so phương pháp truyền thống.

Việc ứng dụng điện toán đám mây trong quản lý ao nuôi cũng đang được khuyến khích rộng rãi. Thông qua việc thu thập dữ liệu từ cảm biến, hệ thống máy cho ăn và thiết bị sục khí, người nuôi có thể giám sát đồng bộ các yếu tố như chất lượng nước, kích cỡ tôm, thời tiết. Nhờ đó đã giảm chi phí nhân công từ 3-5%, sử dụng thuốc, hóa chất đúng liều lượng và đúng thời điểm.

Theo đại diện Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, với việc triển khai dự án mô hình nuôi siêu thâm canh tuần hoàn tôm thẻ chân trắng, ít thay nước, an toàn sinh học (ras-imta) trên địa bàn tỉnh, sau hai năm cho thấy hiệu quả cao, ổn định, không xả thải ra môi trường. Mô hình này của ngành tôm có tiềm năng áp dụng sang nghề nuôi cá rô phi xuất khẩu và trồng rong biển chế biến.

Tuy nhiên, ngành tôm tỉnh Cà Mau vẫn còn gặp nhiều khó khăn, như vấn đề quy hoạch phát triển còn bất cập, hạ tầng nuôi nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu; cơ chế, chính sách thu hút đầu tư chưa hiệu quả; người dân và doanh nghiệp thiếu vốn, khó tiếp cận tín dụng; liên kết chuỗi còn hạn chế, dịch vụ logistics yếu và chi phí cao làm giảm khả năng cạnh tranh.

Bên cạnh đó, ngành tôm Việt Nam nói chung và Cà Mau nói riêng phải đối diện sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia sản xuất lớn như Ecuador, Ấn Độ, Thái Lan, trong khi giá tôm nguyên liệu trong nước cao hơn đáng kể, năng suất chưa đồng đều, tỷ lệ nuôi thành công còn thấp.

Trong chiến lược phát triển giai đoạn 2025-2030, Cà Mau đặt mục tiêu có trên 17.000 ha nuôi tôm siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao; trên 300.000 ha nuôi quảng canh cải tiến áp dụng khoa học-kỹ thuật mới; ít nhất 30.000 ha đạt chứng nhận quốc tế như ASC, BAP, Organic.

Các chuyên gia nhận định, với việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu với Cà Mau, ngành sản xuất tôm của tỉnh Cà Mau mới có thêm dư địa bứt phá mạnh mẽ. Ông Lưu Hoàng Ly, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh: Việc hợp nhất tỉnh sẽ tạo điều kiện hình thành các vùng sản xuất tôm trọng điểm quốc gia với quy hoạch và đầu tư đồng bộ. Đây là cơ sở để nâng cao khả năng thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, đặc biệt là vào lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất giống, chế biến sâu và phát triển thương hiệu tôm Việt Nam.

Để hiện thực hóa mục tiêu, các chuyên gia khuyến nghị tỉnh cần tập trung gỡ khó cho người dân và doanh nghiệp, đặc biệt là giảm giá thành sản xuất. Đồng thời, xây dựng quy hoạch tổng thể ngành tôm từ con giống, thức ăn, vật tư, hạ tầng; phát triển mô hình liên kết có trách nhiệm giữa nông dân-hợp tác xã-doanh nghiệp.

Ngoài ra, để đáp ứng yêu cầu của các thị trường lớn, như Mỹ, Nhật Bản, EU, người nuôi tôm và hợp tác xã cần liên kết với doanh nghiệp để sản xuất đạt chứng nhận ASC, BAP hoặc tiêu chuẩn hữu cơ, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm.

Việc đẩy mạnh xúc tiến thương mại với các thị trường lớn cũng là điều kiện để thương hiệu “Tôm Cà Mau” vươn ra thế giới.

Xem thêm