Một số dự án có nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách, đã mở cánh cửa giao thương kết nối vùng, được xem là bước đột phá về phát triển hạ tầng giao thông năm 2026.
TUYẾN METRO SỐ 2 VẬN HÀNH TỰ ĐỘNG, KHÔNG NGƯỜI LÁI
Dự án xây dựng tuyến Metro số 2 Thành phố Hồ Chí Minh, tuyến Bến Thành-Tham Lương có tổng chiều dài 11,3 km, trong đó đoạn đi ngầm dài 9,25 km, đoạn đi trên cao dài 0,84 km, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 57.000 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách thành phố. Tuyến Metro số 2 có 10 ga ngầm, một ga trên cao và một khu Depot. Đây là một trong những dự án trọng điểm của Thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời là dự án tiên phong áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội, có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp và đi qua khu vực đô thị có mật độ dân cư cao.
Ông Phan Công Bằng, Trưởng ban Quản lý đường sắt đô thị thành phố cho biết: Đơn vị đang nỗ lực hoàn tất thủ tục để khởi công tuyến Metro số 2 Bến Thành-Tham Lương vào giữa tháng 1/2026, sớm hơn khoảng một năm so với kế hoạch trước đây. Với thời gian thi công dự kiến khoảng 57 tháng, Ban Quản lý xác định đây là áp lực lớn nhưng cũng là động lực để đẩy nhanh tiến độ theo chỉ đạo của Chính phủ và Ủy ban nhân dân thành phố. Sau khi hoàn thành, tuyến Metro số 2 đóng vai trò trục xương sống kết nối khu vực trung tâm với khu vực tây bắc thành phố, đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách công cộng trên hành lang đông-tây, dọc theo trục Bến Thành- Cách mạng Tháng Tám-Trường Chinh-Tham Lương; đồng thời, tăng cường kết nối với các tuyến đường sắt đô thị khác theo quy hoạch, góp phần giảm ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường đô thị và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.
Theo Ban Quản lý đường sắt đô thị thành phố, đến nay công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng đã hoàn thành 100%. Dự kiến đơn vị sẽ hoàn tất di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật trong tháng 1/2026. Hiện, Ban Quản lý đường sắt đô thị đang tổ chức lựa chọn nhà thầu EPC (tổng thầu) cho các gói thầu; lập, thẩm định và phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED đối với các công trình, hạng mục công trình, bảo đảm điều kiện khởi công toàn tuyến vào ngày 15/1/2026.
Ông Bằng cho biết thêm: Ủy ban nhân dân thành phố đã chấp thuận phương án công nghệ áp dụng cho tuyến Metro số 2. Đây là công nghệ tiên tiến lần đầu áp dụng đối với thi công tuyến đường sắt đô thị tại thành phố. Tuyến Metro số 2 sẽ nâng cấp mức độ tự động hóa lên GoA4, tức là vận hành hoàn toàn tự động, không có lái tàu và nhân viên trên tàu. Việc lựa chọn công nghệ mới tuân thủ các nguyên tắc: Áp dụng hệ thống tiêu chuẩn châu Âu, tích hợp công nghệ tiên tiến, đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành của Việt Nam, nhằm bảo đảm khả năng kết nối đồng bộ, liên thông với tuyến Metro số 1 và các tuyến Metro khác trong tương lai.
TẠO ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ
Ngoài tuyến Metro số 2, Thành phố Hồ Chí Minh lên kế hoạch động thổ hai dự án giao thông bằng nguồn vốn ngoài ngân sách, thực hiện theo hình thức đối tác công-tư PPP, thể hiện quyết tâm đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, tạo động lực phát triển đô thị và tăng cường kết nối vùng.
Công trình cầu Phú Mỹ 2 kết nối khu nam Thành phố Hồ Chí Minh với huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai), dài khoảng 6,3 km gồm cầu chính và đường dẫn. Điểm đầu dự kiến tại đường Nguyễn Hữu Thọ (Thành phố Hồ Chí Minh), điểm cuối kết nối đường Liên Cảng (Đồng Nai). Cầu được thiết kế tám làn xe, gồm sáu làn cơ giới và hai làn hỗn hợp. Tổng vốn đầu tư khoảng 12.912 tỷ đồng theo hình thức hợp đồng BT; trong đó, hơn 10.700 tỷ đồng do nhà đầu tư huy động và khoảng 2.130 tỷ đồng từ ngân sách Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai để thực hiện giải phóng mặt bằng. Công trình dự kiến hoàn thành năm 2028.
Theo Sở Xây dựng thành phố, việc đầu tư xây dựng cầu Phú Mỹ 2 sẽ tạo trục giao thông kết nối mới giữa Thành phố Hồ Chí Minh với tỉnh Đồng Nai; qua đó, giảm áp lực giao thông qua cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh- Long Thành-Dầu Giây, cầu Phú Mỹ-đường vành đai 2 Thành phố Hồ Chí Minh hiện hữu và Đường 25C (Đồng Nai), tạo trục giao thông kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với sân bay Long Thành. Đồng thời, kết nối khu đô thị nam Sài Gòn và thành phố mới Nhơn Trạch, tạo động lực mới phát triển hai khu đô thị này.
Dự án thứ hai là xây cầu Cần Giờ nối xã Bình Khánh với xã Nhà Bè, dài 7,3 km, trong đó cầu chính gần 3 km và đường dẫn hơn 4,3 km. Tổng mức đầu tư khoảng 13.201 tỷ đồng theo hình thức hợp đồng BT (xây dựng-chuyển giao), thanh toán bằng quỹ đất. Trong đó, ngân sách Thành phố Hồ Chí Minh bố trí khoảng 2.885 tỷ đồng, phần còn lại hơn 9.535 tỷ đồng do nhà đầu tư huy động. Dự án dự kiến hoàn thành năm 2028. Đây là công trình được đánh giá có vai trò đặc biệt quan trọng trong tăng cường kết nối khu vực biển Cần Giờ với hạ tầng vùng, nhất là khi sân bay Long Thành đi vào khai thác. Cầu Cần Giờ còn là công trình giao thông chiến lược nối huyện Cần Giờ với khu nam thành phố, mở ra trục kết nối nhanh hơn từ trung tâm thành phố đến vùng ven và Đồng bằng sông Cửu Long.
Tại kỳ họp Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh mới đây, thành phố đã thống nhất chủ trương cho xây dựng hai công trình vừa thúc đẩy kinh tế-xã hội vừa mở hướng lưu thông đường thủy. Đó là công trình xây dựng cầu Thủ Thiêm 4 sử dụng nguồn vốn ngân sách thành phố và tuyến đường vượt biển nối Cần Giờ với Vũng Tàu (vốn nhà đầu tư: Tập đoàn Vingroup). Cả hai công trình hoàn thành đều khẳng định vị thế của thành phố là một trung tâm kinh tế năng động và hiện đại, tạo ra cơ hội mở rộng “cửa ngõ” trong tương lai.
Khi tuyến đường vượt biển hoàn thành, thời gian đi lại dự kiến giảm xuống còn 10 phút, hỗ trợ phát triển khu du lịch biển Cần Giờ, khu công nghiệp Long Sơn, tăng năng lực khai thác cụm cảng Cái Mép-Thị Vải, đồng thời giảm áp lực Quốc lộ 51 và Đường 965. Đối với cầu Thủ Thiêm 4, khi hoàn thành sẽ giảm tải cho hệ thống giao thông hiện tại, kết nối giữa Thủ Thiêm với trung tâm thành phố và khu vực phía nam thông qua sông Sài Gòn.
