Ghép tạng cùng lúc
Đêm 4/1, tại Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, hai phòng mổ đồng thời sáng đèn để thực hiện hai ca ghép tạng phức tạp gồm ghép tim và ghép gan. Đây là những kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi trình độ cao về chuyên môn, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa cũng như năng lực tổ chức, điều phối nguồn lực y tế trong điều kiện thời gian cấp bách. Người được ghép tim là bệnh nhân nam 61 tuổi, có hơn 10 năm chung sống với bệnh cơ tim giãn, suy tim tiến triển giai đoạn cuối.
Các phương pháp điều trị nội khoa đã không còn hiệu quả, ghép tim là giải pháp duy nhất để người bệnh duy trì sự sống. Cùng thời điểm đó, ở phòng mổ bên cạnh, một bệnh nhân mới 16 tuổi đang bước vào ca ghép gan quyết định. Hiện trạng người bệnh mắc bệnh gan mạn tính đã chuyển sang xơ gan giai đoạn cuối. Nếu không được ghép gan kịp thời, nguy cơ tử vong rất lớn.
Sau khi tiếp nhận thông tin có nguồn tạng phù hợp được điều phối thông qua Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh đã khẩn trương phối hợp với Bệnh viện Nhân dân 115 để thực hiện các bước lấy, bảo quản và vận chuyển tạng theo đúng quy trình chuyên môn nghiêm ngặt. Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, Trưởng ê-kíp ghép tim cho biết: Ca ghép diễn ra thuận lợi.
Khoảng 21 giờ 30 phút, tim ghép nhanh chóng đập trở lại với nhịp đều và ổn định, các chỉ số huyết động cải thiện rõ rệt, tạo tiền đề cho quá trình hồi phục tích cực cho người bệnh sau ghép. Đối với ca ghép gan, bác sĩ Trần Công Duy Long, Phó Trưởng khoa Gan mật tụy, Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Ê-kíp đã thực hiện kỹ thuật chia gan theo phương pháp cải tiến, cho phép tách một lá gan hiến thành hai mảnh ghép gan phải và gan trái nguyên vẹn. Sau khi tái tưới máu, mảnh ghép gan bắt đầu tiết mật, các thông số sinh hóa gan cho thấy đáp ứng tích cực ban đầu. Đây là tín hiệu quan trọng khẳng định thành công bước đầu của ca phẫu thuật phức tạp này.
Từ một ca hiến tạng tại Bệnh viện Nhân dân 115, không chỉ hai người bệnh tại Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh được ghép tạng thành công mà nhiều mô, tạng khác được điều phối kịp thời đến các cơ sở y tế trên cả nước. Gan được điều phối về Bệnh viện Nhi Trung ương, hai giác mạc được chuyển đến Bệnh viện Trung ương Huế, tiếp tục hành trình mang lại cơ hội sống và ánh sáng cho những người bệnh khác.
Riêng tại Bệnh viện Nhân dân 115, đến nay đã thực hiện thành công hai ca ghép thận từ người hiến chết não. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trương Hoàng Minh, Trưởng khoa Ngoại niệu-ghép thận: “Đây là bước tiến quan trọng, thể hiện sự phát triển chuyên môn sâu của bệnh viện; đồng thời, phù hợp với xu hướng chung của y học hiện đại là tăng cường ghép tạng từ người hiến chết não”. Trước đó, trung tâm ghép thận của Bệnh viện Nhân dân 115 đã thực hiện thành công hơn 300 ca ghép từ người hiến sống.
Những nghĩa cử cao đẹp
Đằng sau những thành công về chuyên môn là những câu chuyện đầy xúc động về nghĩa cử hiến tạng nhân đạo. Đêm ngày 30, rạng sáng 31/12/2025, tại Bệnh viện Nhân dân 115, người bệnh N.Đ.T.L sinh năm 1974, được xác định chết não sau cơn xuất huyết não bán cầu. Dù được các bác sĩ điều trị tích cực nhưng tổn thương não quá nặng khiến người bệnh không thể qua khỏi. Trong thời khắc đau thương nhất, gia đình người bệnh đã đưa ra một quyết định đầy nhân văn: Đồng ý hiến toàn bộ mô, tạng của người thân để cứu sống những người bệnh khác đang cận kề ranh giới sinh-tử. Nghĩa cử đó không chỉ thể hiện tinh thần nhân ái, sẻ chia mà còn góp phần lan tỏa nhận thức tích cực về hiến tạng trong cộng đồng.
Bác sĩ Trần Huy Nhật, Phó Trưởng khoa Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện Nhân dân 115 xúc động chia sẻ: “Đối với đội ngũ y tế đây là khoảnh khắc vừa xúc động, vừa trân trọng. Chính nghĩa cử cao đẹp của gia đình người hiến tạng là nguồn động viên lớn, tiếp thêm động lực để các y, bác sĩ nỗ lực hết mình, thực hiện thành công các ca lấy, bảo quản và ghép tạng, mang lại sự sống cho nhiều người bệnh khác”. Đến nay, các mô, tạng hiến gồm tim, hai phổi, hai thùy gan, hai thận và hai giác mạc đã được ghép thành công ban đầu cho nhiều người bệnh hoặc được lưu giữ trong ngân hàng mô, tiếp tục hành trình cứu người.
Trước đó, tại các bệnh viện tuyến cuối như Chợ Rẫy, Thống Nhất và một số cơ sở y tế khác, nhiều ca hiến tạng từ người chết não đã được thực hiện thành công, góp phần mang lại sự sống cho hàng chục người bệnh nặng. Đầu tháng 11/2025, tại Bệnh viện Chợ Rẫy, khi được thông báo tình trạng của cha mình (49 tuổi) không thể qua khỏi do chết não, người con gái 22 tuổi đã đưa ra quyết định đầy bản lĩnh và nhân văn: đồng ý hiến tạng của người thân để cứu chữa những người bệnh khác. Nhờ đó, Bệnh viện Chợ Rẫy đã tiếp nhận tạng và ghép thành công cho sáu người bệnh khác.
Một trong số đó là ca ghép phổi đầu tiên tại khu vực phía nam. Hơn một tháng sau ghép, chứng kiến con trai từng bước hồi phục và chậm rãi bước đi những bước đầu tiên, ông N. thân nhân người bệnh, xúc động cho biết: “Gia đình chúng tôi vô cùng biết ơn nghĩa cử cao đẹp của người hiến tạng và người thân của họ. Những quyết định dũng cảm đó đã giúp con tôi và nhiều người khác được “hồi sinh”... Tính đến nay, cả nước đã có 14 người bệnh được cứu sống nhờ kỹ thuật ghép tạng phổi.
Những ca hiến, ghép tạng liên tiếp thời gian gần đây đã phản ánh năng lực, trình độ y học ngày càng cao của đội ngũ y, bác sĩ tại Thành phố Hồ Chí Minh. Qua thực tiễn triển khai, hoạt động hiến tạng nhân đạo từng bước tạo chuyển biến tích cực trong việc thay đổi nhận thức xã hội. Khi mỗi nghĩa cử cao đẹp được cộng đồng thấu hiểu, trân trọng và lan tỏa, nguồn tạng cho ghép sẽ ngày càng được mở rộng, mang lại cơ hội sống cho nhiều người bệnh. Với định hướng phát triển chuyên sâu, hiện đại, Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước xây dựng hệ thống hiến, ghép tạng đồng bộ, bền vững, góp phần vào sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
