Dominique de Miscault là hiện thân của một mối gắn bó hiếm có giữa một nghệ sĩ Pháp và Việt Nam - không chỉ bằng cảm hứng nghệ thuật, mà bằng một tình yêu bền bỉ, sâu lắng và đầy nhân văn.
Lần đầu đặt chân đến Hà Nội vào năm 1992, Dominique không mang theo dự án lớn hay kế hoạch cụ thể nào, chỉ là một cảm giác rõ ràng: Việt Nam đang chờ đợi mình. Ở đó, bà bị cuốn hút bởi vẻ đẹp giản dị, chiều sâu tâm linh và đời sống thường nhật của người Việt. Ấn tượng thẩm mỹ và cảm xúc sâu sắc ban đầu ấy đã trở thành nguồn cảm hứng, mở ra hành trình kéo dài hơn ba thập kỷ, trong đó bà thường xuyên trở lại Việt Nam để sống cùng người dân, quan sát và sáng tạo.
Qua ống kính của Dominique de Miscault, Việt Nam không hiện lên như một điểm đến du lịch hay miền đất kỳ vĩ, mà như một không gian ký ức: Giản dị, lặng lẽ và sâu sắc. Việt Nam không chỉ là một vùng đất đã trải qua chiến tranh, mà còn là hình ảnh của hòa bình, nội lực và niềm tin bền bỉ.
Tôi không sinh ra ở Việt Nam. Nhưng mỗi lần đến đây, tôi thấy mình được trở về.
_________
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Dominique de Miscault
Ngày 12/8/2025, tại Paris, nghệ sĩ nhiếp ảnh Dominique de Miscault ra mắt trong cuốn sách ảnh “Việt Nam - Hành trình ký ức”. Không theo cốt truyện hay trình tự thời gian, mỗi bức ảnh mà bà chụp từ những năm 90 thế kỷ trước đến năm 2000 là một lát cắt ký ức, một mảnh ghép cảm xúc về những con phố, gương mặt, dáng ngồi, bàn tay, ánh sáng... “Tôi không sinh ra ở Việt Nam. Nhưng mỗi lần đến đây, tôi thấy mình được trở về”, là dòng mở đầu đầy cảm xúc trong cuốn sách ảnh của Dominique de Miscault. Những bức ảnh của Dominique không dàn dựng. Bà chụp không phải để kể hay tô vẽ mà để không quên một Việt Nam gần gũi, trầm lặng, nhân hậu. Mỗi bức ảnh là một tấm gương ký ức, phản chiếu một đất nước đang chuyển mình từng ngày nhưng vẫn giữ gìn được linh hồn của chính mình.
Đã đi tới rất nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng với bà, Việt Nam là đất nước để lại nhiều rung động nhất. Đó là những năm tháng không có internet hay điện thoại di động, và một Việt Nam ngày nay - năng động, hiện đại nhưng vẫn trung thành với những giá trị truyền thống.
Được ra mắt đúng dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám (19/8/1945 - 19/8/2025) và Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025), “Việt Nam - Hành trình ký ức” không chỉ là một tập sách ảnh, mà còn là một minh chứng sống động cho sức mạnh mềm văn hóa - nơi ký ức cá nhân, nhiếp ảnh và lời kể văn hóa gặp nhau để gìn giữ và lan tỏa giá trị Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Dominique de Miscault mong rằng qua cuốn sách này, độc giả trên toàn thế giới sẽ được trải nghiệm vẻ đẹp của đất nước và con người Việt Nam - một đất nước vừa kiên cường vừa giàu lòng nhân ái, luôn hướng tới hòa bình và tương lai.
Bà đã thực hiện hơn 20 triển lãm cá nhân về Việt Nam tại Pháp, Việt Nam và cả Nga. Những triển lãm này không chỉ ghi lại vẻ đẹp hiển hiện, mà còn phản ánh các tầng sâu thẳm của đời sống Việt Nam đang biến chuyển - từ làng quê đến đô thị, từ văn hóa truyền thống đến những thực hành dân gian của các cộng đồng thiểu số và đa số.
Ngoài các triển lãm, Dominique de Miscault còn là tác giả hoặc đồng tác giả của nhiều ấn phẩm nghệ thuật quan trọng như: Bia kỷ niệm Hiệp định Paris được khánh thành tại Choisy-le-Roi vào đúng dịp kỷ niệm 40 năm ký kết Hiệp định Paris (27/1/1973 - 27/1/2013). Bà cũng là tác giả bộ phim tài liệu “Hồ Chí Minh - Khát vọng hòa bình”, thực hiện với Đài Truyền hình Việt Nam, khắc họa hành trình của một nước Việt đầy tính nhân văn và luôn hướng về hòa giải.
Với Dominique de Miscault, tình yêu dành cho Việt Nam còn gắn liền với một trách nhiệm: Góp phần bảo tồn và lan tỏa di sản, tích cực đóng góp vào việc thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Pháp. Cùng với TS Hoàng Thị Hồng Hà - người biên soạn các chú thích, bình luận và lời giới thiệu sách ảnh “Việt Nam - Hành trình ký ức” - bà đồng sáng lập Hiệp hội Tinh hoa Việt Nam tại Pháp với mục tiêu gìn giữ và phát triển văn hóa truyền thống, nhất là văn hóa của các dân tộc thiểu số tại Việt Nam. Bà không ngừng kết nối các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, nghệ nhân từ các cộng đồng để lan tỏa văn hóa Việt, tham gia thiết kế nhiều công trình nghệ thuật công cộng mang tính biểu tượng tại Việt Nam như bức tranh gốm sứ Hà Nội (được ghi vào Sách Kỷ lục Guinness).
Dominique de Miscault hay nói: Xin cảm ơn Việt Nam - không chỉ là một vùng đất đã đấu tranh bền bỉ cho tự do, mà còn như một ký ức sống động, một người bạn tâm hồn, một nguồn cảm hứng bất tận.
