Lực lượng Hamas tại Dải Gaza. Ảnh: GETTYIMAGES
Lực lượng Hamas tại Dải Gaza. Ảnh: GETTYIMAGES

Hamas sẵn sàng chuyển giao quyền quản lý Gaza

Phong trào Hồi giáo Hamas trao trả thi thể binh sĩ cuối cùng của Israel, cùng tuyên bố sẵn sàng chuyển giao quyền quản lý Gaza cho một ủy ban kỹ trị của Chính quyền Palestine. Việc Hamas tỏ rõ thiện chí được cộng đồng quốc tế đánh giá tích cực.

Tuyên bố của Hamas

Người phát ngôn Hamas Hazem Qassem tuyên bố, các quy trình đã được chuẩn bị, hồ sơ đã hoàn chỉnh và các ủy ban đã được thành lập để bảo đảm việc chuyển giao hoàn toàn quyền quản trị tại Dải Gaza trong mọi lĩnh vực cho ủy ban kỹ trị. Tuy nhiên, Hamas tiếp tục hối thúc Israel mở lại cửa khẩu Rafah cho phép người dân và hàng hóa lưu thông.

Ủy ban quốc gia về quản lý Gaza (NCAG) gồm 15 thành viên, là một nhóm chuyên gia người Palestine được thành lập như một phần của thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ bảo trợ có hiệu lực hồi tháng 10/2025. NCAG có nhiệm vụ quản lý việc điều hành hằng ngày của Gaza thời hậu xung đột và sẽ hoạt động dưới sự giám sát của Hội đồng Hòa bình Gaza do Tổng thống Mỹ Donald Trump đứng đầu. NCAG dự kiến sẽ vào Gaza ngay khi cửa khẩu Rafah nối với Ai Cập được mở trở lại. Cửa khẩu Rafah nằm ở khu vực phía nam Dải Gaza, giáp Ai Cập, bị đóng cửa kể từ tháng 5/2024, khi quân đội Israel kiểm soát cửa khẩu phía Palestine. Rafah hiện là cửa ngõ duy nhất của Gaza kết nối với thế giới bên ngoài mà không qua phía Israel và là cửa khẩu xuất nhập cảnh quan trọng đối với người dân và hàng hóa.

Đại sứ Mỹ tại LHQ Mike Waltz cho biết, Dải Gaza sẽ được phi quân sự hóa hoàn toàn thông qua một quá trình đã được đàm phán, bao gồm cả việc giải giáp Hamas và chương trình mua lại vũ khí được quốc tế tài trợ. Phát biểu ý kiến tại Hội đồng Bảo an LHQ, Đại sứ Waltz nhấn mạnh, Hamas không được phép có bất kỳ vai trò nào trong việc quản lý Gaza trong tương lai, dù là trực tiếp hay gián tiếp, dưới bất kỳ hình thức nào. Theo ông Waltz, tất cả cơ sở hạ tầng quân sự của Hamas, bao gồm cả đường hầm và các cơ sở sản xuất vũ khí, sẽ bị phá hủy và không được xây dựng lại. Các nhà giám sát quốc tế và độc lập sẽ giám sát quá trình phi quân sự hóa Gaza, bao gồm việc loại bỏ vũ khí vĩnh viễn thông qua một quy trình giải giáp đã được nhất trí. Mỹ cùng 26 quốc gia tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza, với sự phối hợp và tham vấn của NCAG, sẽ gây áp lực buộc Hamas giải giáp. Theo kế hoạch, Hội đồng Hòa bình Gaza sẽ thúc đẩy và xử lý quá trình giải giáp Hamas, triển khai lực lượng an ninh quốc tế tại Gaza, rút thêm lực lượng Israel khỏi Gaza và tái thiết dải đất ven Địa Trung Hải này.

Bước ngoặt quan trọng

LHQ đã hối thúc thực hiện đầy đủ thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza sau khi có báo cáo về việc tìm thấy thi thể con tin Israel cuối cùng, đồng thời nhấn mạnh cần bảo đảm tiếp cận nhân đạo cho Gaza và một con đường chính trị hướng tới việc thành lập Nhà nước Palestine. Người phát ngôn Tổng Thư ký LHQ, ông Stephane Dujarric nêu rõ việc thực hiện đầy đủ thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza là vô cùng quan trọng.

Trong khi đó, phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận mở của Hội đồng Bảo an LHQ về vấn đề Trung Đông, Điều phối viên đặc biệt của LHQ về tiến trình hòa bình Trung Đông, ông Ramiz Alakbarov nhận định Gaza đang tiến tới một bước ngoặt quan trọng, mở ra cả cơ hội lẫn rủi ro. Ông Alakbarov cho biết, việc công bố khởi động giai đoạn hai trong kế hoạch của Tổng thống Trump là bước đi then chốt nhằm củng cố thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza. Về vấn đề viện trợ nhân đạo, hơn 55.000 xe tải chở lương thực, thuốc men và lều tạm vào Gaza kể từ khi lệnh ngừng bắn giai đoạn một bắt đầu, với hơn 1,3 triệu dân Gaza nhận được viện trợ lương thực trong tháng 12/2025. Tuy nhiên, gần như toàn bộ người dân Gaza vẫn cần viện trợ nhân đạo. Mưa lớn và nhiệt độ giá lạnh khiến tình cảnh của hơn 1,5 triệu người Palestine sơ tán tại Gaza càng trở nên trầm trọng.

Theo ông Alakbarov, các tổ chức nhân đạo vẫn chưa thể hoạt động trên quy mô lớn. Công tác nhân đạo đang gặp khó khăn do an ninh bất ổn, thủ tục hải quan khó khăn, số lượng đối tác được chính quyền Israel cho phép vận chuyển hàng hóa vào Gaza còn hạn chế, hoạt động vận chuyển hàng hóa chậm trễ tại các cửa khẩu và nhiều tuyến đường chuyển hàng tiếp tế bị hạn chế trong lãnh thổ Gaza. Bất chấp lệnh ngừng bắn, xung đột vẫn diễn ra khắp Gaza khiến hàng trăm người Palestine thiệt mạng, trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em. Căng thẳng tiếp diễn ở Bờ Tây bị chiếm đóng.

Điều phối viên Alakbarov nhấn mạnh, các bên liên quan đang đứng trước cơ hội thật sự để đặt nền móng cho một tương lai ổn định và an toàn hơn cho người Palestine và người Israel, thúc đẩy mục tiêu thành lập Nhà nước Palestine, vạch ra lộ trình hướng tới chấm dứt chiếm đóng và xung đột.

Xem thêm