Lực lượng chức năng của Thành phố Hà Nội kiểm tra hàng hóa vi phạm.
Lực lượng chức năng của Thành phố Hà Nội kiểm tra hàng hóa vi phạm.

Chống hàng giả trên môi trường thương mại điện tử

Cùng với sự phát triển của thương mại điện tử thì các hành vi buôn bán hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ trên môi trường này cũng ngày càng gia tăng, phức tạp hơn, nhất là trong giai đoạn cao điểm gần đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ và lễ hội Xuân 2026.

Hộ kinh doanh Thụy Ánh hoạt động kinh doanh tại thôn Tam Hiệp 5, xã Hát Môn, Hà Nội nhưng không thực hiện nghĩa vụ thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh theo quy định. Mới đây, Đội Quản lý thị trường số 1 đã kiểm tra, phát hiện và tạm giữ 2.300 sản phẩm quần áo của cơ sở này xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam của Công ty The Polo/Lauren company, L.P.

Bên cạnh đó, hộ kinh doanh này còn thiết lập gian hàng điện tử trên sàn Shopee để quảng bá và tiêu thụ hàng hóa, bán thành công qua nền tảng này hơn 1.600 sản phẩm vi phạm. Lãnh đạo Đội Quản lý thị trường số 1 cho biết, vụ việc này là điển hình thể hiện sự phối hợp giữa lực lượng chức năng, chủ thể quyền đối với nhãn hiệu và đơn vị cung cấp dịch vụ thương mại điện tử.

Theo Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, các vi phạm trong môi trường thương mại điện tử ngày càng có xu hướng tăng nhanh và phức tạp hơn. Năm 2025, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội đã xử lý hơn 363 vụ việc liên quan đến thương mại điện tử, với tổng số tiền xử phạt hơn 6,4 tỷ đồng.

Các thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi, khó kiểm soát hơn. Các đối tượng tiếp tục lợi dụng các sàn thương mại điện tử ( Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki...) và sử dụng các trang mạng xã hội ( Facebook, Zalo...), công cụ livestream, liên kết với các cá nhân có uy tín chuyên môn, diễn viên, nghệ sĩ, người có lượng tương tác lớn trên các nền tảng mạng xã hội để quảng cáo, kinh doanh hàng lậu, hàng giả, hàng cấm, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ với đa dạng các mặt hàng.

Đáng lưu ý, các đối tượng vi phạm thường không có địa điểm kinh doanh cố định, sử dụng nhiều tài khoản ảo, số điện thoại ảo, thậm chí các website có tên miền, địa chỉ IP nước ngoài để giao dịch mua bán hàng hóa. Bên cạnh đó, liên tục thay đổi địa chỉ kho hàng và thực hiện giao dịch qua các ứng dụng thanh toán điện tử, khiến việc xác minh thông tin và xử lý vi phạm gặp khó khăn.

Các phiên bán hàng trực tuyến có chạy quảng cáo trên Facebook bị xóa, không để lại dấu vết ngay sau khi chốt đơn. Nhiều tài khoản mạng xã hội lừa dối người tiêu dùng thông qua dụ dỗ chuyển tiền đặt cọc nhưng không giao hàng hoặc giao hàng không đúng chất lượng...

Điển hình, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đã kiểm tra cơ sở tại số 64, phố Hàng Giấy (phường Hoàn Kiếm), phát hiện chủ cơ sở kinh doanh, phân phối, bán buôn hàng mỹ phẩm nước hoa giả trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội, thu giữ 61.780 sản phẩm mỹ phẩm giả mạo các nhãn hiệu và 885 bao bì, túi, giấy, tem. Lực lượng quản lý thị trường cũng phát hiện và thu giữ 30 nghìn sản phẩm vòng bi nghi giả mạo nhãn hiệu SKF thông qua tài khoản Facebook có tên “MinhNgocVongBi”...

Phó Chi cục trưởng Quản lý thị trường Hà Nội Dương Mạnh Hùng cho biết, những diễn biến ngày càng phức tạp của tình hình vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại, nhất là trên nền tảng số đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực nghiệp vụ trong giám sát, kiểm tra hoạt động kinh doanh trên môi trường số, tăng cường phối hợp liên ngành và hoàn thiện khung pháp lý đối với thương mại điện tử và dịch vụ chuyển phát.

Trong năm 2026, kiên định với tôn chỉ “kiểm soát, phòng ngừa là nền tảng; kiểm tra, xử lý là then chốt; đẩy mạnh chuyển đổi số là đòn bẩy”, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội sẽ tiếp tục đổi mới phương thức quản lý; tăng cường giám sát hoạt động thương mại điện tử, đẩy mạnh phối hợp các ngành như Công an, Thuế, Hải quan, các sàn thương mại điện tử... để nâng cao hiệu quả kiểm tra, kiểm soát thị trường.

Chi cục Quản lý thị trường Thành phố Hà Nội khuyến cáo các tổ chức, cá nhân kinh doanh cần tuân thủ nghiêm chỉnh các quy định về Sở hữu trí tuệ và Thương mại điện tử.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền nêu rõ, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và nền tảng số đặt ra thách thức mới trong khi cơ chế kiểm soát, chế tài xử lý chưa theo kịp.

Do đó, để nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới, thành phố đề xuất Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả kiến nghị Quốc hội, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật theo hướng tăng nặng chế tài xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các vi phạm trên không gian mạng để tăng tính răn đe.

Xem thêm