Hà Nội đang hướng tới một mùa lễ hội Xuân Bính Ngọ an toàn, văn minh.
Hà Nội đang hướng tới một mùa lễ hội Xuân Bính Ngọ an toàn, văn minh.

Xây dựng văn hóa ứng xử thích ứng bối cảnh mới

Ngay khi vận hành hệ thống chính quyền địa phương hai cấp, thành phố Hà Nội khẩn trương triển khai những biện pháp thực hiện Quy tắc ứng xử. Các biện pháp này vừa bảo đảm tính kế thừa trong xây dựng văn hóa ứng xử người Hà Nội, vừa đáp ứng những yêu cầu đặt ra trong bối cảnh mới.

Việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp được thực hiện cùng với quá trình tinh giản bộ máy hành chính khiến đội ngũ cán bộ cơ sở có nhiều xáo trộn. Nhận thức rõ điều này, sau khi bộ máy chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, Ủy ban nhân dân xã Đại Thanh đã khẩn trương tổ chức Hội nghị tuyên truyền về thực hiện Quy tắc ứng xử nơi công cộng gắn với phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa và thực hiện bộ Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan thuộc xã. Trong đó, 150 cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan thuộc xã đã được nghe, trao đổi với chuyên gia chung quanh những vấn đề về xây dựng văn hóa ứng xử của cán bộ, công chức cũng như làm thế nào để triển khai hiệu quả Quy tắc ứng xử nơi công cộng. Nhờ khẩn trương vào cuộc cho nên hoạt động xây dựng văn hóa người Hà Nội trên địa bàn được bảo đảm tính kế thừa, góp phần thiết thực vào kết quả xây dựng đời sống văn hóa địa phương. Năm 2025, xã có 25.176/26.219 hộ gia đình đạt danh hiệu Gia đình văn hóa, chiếm tỷ lệ 96%; 21/21 thôn đề xuất đạt Thôn văn hóa. Phong trào xây dựng đời sống văn hóa, thực hiện tốt nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội được nhân dân tích cực tham gia hưởng ứng.

Tương tự như xã Đại Thanh, nhiều phường, xã trên địa bàn thành phố đã tổ chức tập huấn Quy tắc ứng xử cho cán bộ thuộc các cơ quan trước và sau khi vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, nhất là cán bộ thuộc các ban chuyên môn vốn ít tiếp xúc với nhân dân. Điều này góp phần phát huy hiệu quả khi chuyển sang mô hình vận hành chính quyền hai cấp.

Được ban hành từ năm 2017, đến nay, Hà Nội đã trải qua gần 10 năm thực hiện hai Quy tắc ứng xử. Trong giai đoạn 2021-2025, thành phố đã ban hành 17 văn bản chỉ đạo; Sở Văn hóa và Thể thao đã ban hành 43 văn bản hướng dẫn, triển khai thực hiện. Toàn giai đoạn, thành phố đã tổ chức 52 lượt kiểm tra liên ngành; khen thưởng 74 tập thể, 188 cá nhân tiêu biểu; tổ chức 13 hội nghị, hội thảo, hội thi cấp thành phố cùng hàng trăm buổi tuyên truyền trực tiếp và trên 150 sản phẩm truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện Quy tắc ứng xử ở một số nơi vẫn chưa đồng đều; một số lĩnh vực, địa bàn còn mang tính hình thức, chưa trở thành thói quen tự giác. Điều đó đòi hỏi công tác tuyên truyền, tổ chức thực hiện phải thực chất hơn, đi vào chiều sâu. Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Xuân Tài cho biết, trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, mô hình chính quyền địa phương hai cấp vừa chính thức vận hành, đặt ra nhiều yêu cầu mới, công tác tuyên truyền, thực hiện Quy tắc ứng xử cần đổi mới mạnh mẽ về nội dung, hình thức; tăng cường ứng dụng công nghệ, các nền tảng truyền thông số để các chuẩn mực văn hóa ứng xử ngày càng đi vào đời sống xã hội, nhất là thế hệ trẻ. Đối với các cơ quan, mục tiêu xuyên suốt là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động kỷ cương, trách nhiệm, chuyên nghiệp, tận tình, thân thiện. Đối với nơi công cộng, từng bước hình thành thói quen ứng xử văn minh của mỗi cá nhân trong không gian chung.

Trong giai đoạn trước mắt, khi mùa lễ hội Xuân Bính Ngọ sắp diễn ra, Hà Nội sẽ tập trung triển khai xây dựng văn hóa ứng xử gắn với thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội. Mới đây, thành phố đã tổ chức phát động triển khai “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết, Bộ tiêu chí là văn bản định hướng quan trọng, góp phần cụ thể hóa các yêu cầu về xây dựng môi trường văn hóa trong lễ hội; đồng thời là căn cứ để đánh giá, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức lễ hội ở cơ sở. Thành phố Hà Nội tập trung vào các nội dung như yêu cầu ban tổ chức lễ hội bảo đảm các điều kiện về quản lý, tổ chức, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và nội dung hoạt động theo đúng quy định; các cơ sở cung ứng dịch vụ tại lễ hội nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật, thực hiện cam kết kinh doanh văn minh, an toàn, đúng giá, đúng chuẩn mực, góp phần tạo dựng hình ảnh đẹp của lễ hội trong mắt nhân dân và du khách. Bên cạnh vai trò quản lý của cơ quan nhà nước, mỗi người dân và du khách tham gia lễ hội là chủ thể quan trọng trong việc thực hiện các tiêu chí về ứng xử văn hóa; góp phần xây dựng lễ hội là nơi hội tụ và lan tỏa những giá trị tốt đẹp.

Xem thêm