Kết quả này không chỉ khẳng định vai trò trụ đỡ của nông nghiệp đối với ổn định kinh tế vĩ mô mà còn tạo nền tảng quan trọng để toàn ngành hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh, gia tăng giá trị và phát triển bền vững trong năm 2026.
Xuất khẩu tăng trưởng đồng đều, thị trường tiếp tục mở rộng
Chiều 6/1, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức họp báo thường kỳ thông tin về kết quả sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2025.
Tại buổi họp báo, lãnh đạo Bộ khẳng định, Việt Nam có lợi thế rõ rệt trong phát triển nông nghiệp; Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt, ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng thúc đẩy nông nghiệp, nông thôn phát triển.
Nhờ đó, ngành nông nghiệp tiếp tục được cơ cấu lại theo hướng sinh thái, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Thị trường tiêu thụ nông sản không ngừng được mở rộng; kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tăng liên tục qua các năm, với sản phẩm đã có mặt tại hơn 196 quốc gia và vùng lãnh thổ. Riêng năm 2025, xuất khẩu nông lâm thủy sản lập kỷ lục mới, đạt giá trị cao nhất từ trước tới nay, gấp khoảng 70 lần so với thời kỳ trước đổi mới, với tốc độ tăng trưởng bình quân 10%-12%/năm.
Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, năm 2025 là một năm đặc biệt khó khăn. Trên thế giới, xung đột vũ trang và cạnh tranh thương mại diễn biến phức tạp; trong nước, việc triển khai mô hình chính quyền hai cấp đòi hỏi sửa đổi, hoàn thiện đồng bộ nhiều văn bản quy phạm pháp luật. Riêng lĩnh vực nông nghiệp và môi trường còn chịu tác động nặng nề của bão lũ, thiên tai, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
Thiên tai trong năm đã làm hơn 420 người chết, tổng thiệt hại kinh tế ước khoảng 109 nghìn tỷ đồng. Ngành thủy sản bị ảnh hưởng nặng với khoảng 1.500ha nuôi trồng bị thiệt hại; chăn nuôi chịu tác động kép của dịch bệnh và thời tiết cực đoan; trồng trọt tuy mức độ thiệt hại thấp hơn nhưng cũng không nằm ngoài ảnh hưởng chung.
Trong bối cảnh đó, với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Trung ương Đảng, Chính phủ, đặc biệt là Thủ tướng Chính phủ, ngành nông nghiệp và môi trường vẫn đạt được những kết quả rất đáng tự hào. Có những thời điểm, nhất là khi mưa bão xảy ra, việc tiêu thụ và xuất khẩu nông sản gặp nhiều khó khăn, hàng hóa ùn ứ tại khu vực biên giới. Kim ngạch xuất khẩu 11 tháng đầu năm chỉ đạt khoảng 5,85 tỷ USD đến 5,9 tỷ USD mỗi tháng, khiến không ít ý kiến lo ngại mục tiêu cả năm khó hoàn thành.
Tuy nhiên, riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 6,21 tỷ USD, tạo cú bứt phá quan trọng, đưa tổng kim ngạch xuất khẩu cả năm lên 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước và vượt xa mục tiêu đề ra.
Trong cơ cấu xuất khẩu, nhóm nông sản đạt 37,25 tỷ USD, tăng 13,7%; sản phẩm chăn nuôi đạt 627,8 triệu USD, tăng 17,4%; thủy sản đạt 11,32 tỷ USD, tăng 12,7%; lâm sản đạt 18,5 tỷ USD, tăng 6,6%. Đáng chú ý, nông sản Việt Nam tiếp tục duy trì 10 nhóm hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD, trong đó có 3 nhóm hàng đạt trên 8 tỷ USD gồm: gỗ và sản phẩm gỗ đạt 17,3 tỷ USD; cà phê đạt 8,5 tỷ USD; rau quả đạt 8,6 tỷ USD.
Về thị trường, châu Á tiếp tục là khu vực xuất khẩu lớn nhất, chiếm 45,2% thị phần; tiếp theo là châu Mỹ (22,8%) và châu Âu (13,2%). Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu sang châu Âu tăng 34,2%, châu Phi tăng tới 68,1%, cho thấy nỗ lực đa dạng hóa thị trường đang phát huy hiệu quả. Ba thị trường xuất khẩu lớn nhất vẫn là Trung Quốc, Mỹ và Nhật Bản.
Nhiều mặt hàng chủ lực bứt phá, hướng tới tăng trưởng xanh năm 2026
Năm 2025 ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ của nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực, nhất là những sản phẩm có lợi thế cạnh tranh và giá trị gia tăng cao. Cà-phê trở thành điểm sáng nổi bật khi xuất khẩu đạt 1,5 triệu tấn, kim ngạch 8,57 tỷ USD, tăng hơn 52% về giá trị; giá xuất khẩu bình quân đạt trên 5.630 USD/tấn. Rau quả đạt 8,56 tỷ USD, tăng gần 20%, trong đó thị trường Trung Quốc chiếm hơn 64% tổng giá trị xuất khẩu. Hạt điều đạt 5,19 tỷ USD; hạt tiêu dù giảm nhẹ về khối lượng nhưng kim ngạch đạt 1,64 tỷ USD nhờ giá tăng mạnh.
Ở chiều ngược lại, một số mặt hàng như gạo, cao-su, chè ghi nhận sụt giảm về khối lượng hoặc giá trị do biến động thị trường và giá quốc tế. Xuất khẩu gạo năm 2025 đạt 7,9 triệu tấn, kim ngạch 4,02 tỷ USD, giảm 29,1% về giá trị so với năm trước.
Cùng với xuất khẩu, nhập khẩu nông lâm thủy sản cũng tăng nhằm bảo đảm nguồn cung đầu vào cho sản xuất. Cả năm 2025, kim ngạch nhập khẩu đạt 49,36 tỷ USD, tăng 10,1%, chủ yếu tập trung vào nông sản, sản phẩm chăn nuôi, thủy sản và vật tư phục vụ sản xuất.
Bước sang năm 2026, ngành nông nghiệp và môi trường được dự báo tiếp tục đối mặt nhiều khó khăn, thách thức, nhất là tác động của biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường và yêu cầu thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải, tăng trưởng xanh. Trước yêu cầu đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 73 tỷ USD-74 tỷ USD, trong đó nông sản khoảng 40 tỷ USD, thủy sản khoảng 12 tỷ USD, lâm sản và đồ gỗ khoảng 18,8 tỷ USD.
Để tạo bứt phá về giá trị, toàn ngành tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp theo chuỗi “vùng nguyên liệu-tiêu chuẩn-chế biến-logistics-thị trường”. Trọng tâm là chuẩn hóa vùng nguyên liệu theo đơn hàng thị trường; đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm; giảm chi phí logistics; nâng cao năng lực tiếp cận thị trường và xây dựng thương hiệu nông sản quốc gia.
Cùng với đó, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, đo lường và giảm phát thải carbon được xác định là “giấy thông hành” để nông sản Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị và phân khúc thị trường cao cấp. Ngành cũng chú trọng nâng cao năng lực tài chính, quản trị rủi ro và dự báo thị trường, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.
Với kết quả đạt được trong năm 2025 và định hướng chiến lược rõ ràng cho năm 2026, xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá về giá trị, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, đóng góp ngày càng quan trọng vào phát triển kinh tế-xã hội đất nước.