Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, địa phương, nhất là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, những vùng đồng bào dân tộc thiểu số nam Tây Nguyên đã có sự đổi thay vượt bậc, các giá trị văn hóa tốt đẹp được gìn giữ và phát huy.
Đổi thay trên những buôn làng
Lâm Đồng hiện có 124 xã, phường, đặc khu; trong đó 75 xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, với gần 700 nghìn người, chiếm tỷ lệ 17,6% dân số toàn tỉnh. Sự đa dạng về văn hóa và quy mô dân số vừa là nguồn lực to lớn, vừa đặt ra những thách thức không nhỏ trong công tác quản lý và phát triển bền vững. Thời gian qua, công tác xây dựng hệ thống chính trị và phát triển đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang trở thành nhiệm vụ chiến lược để Lâm Đồng vững bước trong giai đoạn phát triển mới.
Sáng sớm, không khí lao động sản xuất đã sôi động trên những cánh đồng ở vùng rau Đơn Dương. Bên con đường bê-tông dẫn đến khu vườn canh tác khoai tây của những nông hộ liên kết sản xuất trong thôn, ông K'Bril, trưởng thôn Kambutte, xã Đơn Dương cho biết, thôn có 192 hộ, hơn 1.280 nhân khẩu, cả thôn chỉ có 6 hộ người Kinh; nhưng Kambutte đã “xóa” hết hộ nghèo cách đây hơn 5 năm. Đời sống nhân dân bây giờ khấm khá, nhà cửa khang trang, con cái ăn học đàng hoàng; sản xuất nông nghiệp có máy móc, điều khiển thông minh; nhiều nhà sắm ô-tô, máy cày; đường nhựa, đường bê-tông đến chân ruộng... Từ khi có chương trình xây dựng nông thôn mới, người dân được tuyên truyền, cán bộ về tận nơi chỉ việc, hướng dẫn kỹ thuật nuôi trồng, nhà nước giúp cây, con giống... dân làng bắt đầu thay đổi tư duy, phát triển sản xuất, đầu ra nông sản được kết nối, buôn làng đổi thay từng ngày.
Xã Đơn Dương có 33 thôn, trong đó có 11 thôn đồng bào dân tộc thiểu số. Xã có vị trí thuận lợi trong liên kết vùng, phát triển kinh tế và xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu về nông nghiệp. Ngày nay, dọc hai bên cung đường nhựa liên thôn là những ngôi nhà khang trang, phong cảnh yên bình, no ấm... Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trần Hùng Dũng cho biết: “Sự đổi thay đó là nhờ chủ trương, chính sách hợp lòng dân, phù hợp điều kiện thực tiễn cùng sự chủ động của người dân; việc khai thác, sử dụng tiềm năng hợp lý... Thời gian tới, xã tiếp tục thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới gắn với phát triển nông nghiệp công nghệ cao, phấn đấu đạt mục tiêu xã nông thôn mới hiện đại”.
Với tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số hơn 82,5% dân số, việc thực hiện hiệu quả các chính sách dành cho vùng đồng bào luôn được xã Lạc Dương xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia, giai đoạn 2021-2025, xã được giao tổng nguồn vốn hơn 7,2 tỷ đồng và đã giải ngân đạt 100%. Bí thư Đảng ủy xã Ya Tiong cho biết: “Các dự án hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, sắp xếp dân cư, hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, đầu tư hạ tầng thiết yếu... đều được triển khai kịp thời, đúng đối tượng, tập trung vào hộ nghèo, hộ cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ vậy, đời sống người dân không ngừng được cải thiện. Trong 5 năm, trên địa bàn có 42 công trình đầu tư từ ngân sách, tổng vốn hơn 318 tỷ đồng; diện mạo các thôn, buôn đổi thay thấy rõ”.
Thời gian qua, tổng vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã phê duyệt hơn 3.061 tỷ đồng; các dự án, tiểu dự án, chính sách thuộc chương trình được triển khai đã góp phần quan trọng, hỗ trợ vùng dân tộc thiểu số ngày càng phát triển và khởi sắc. Tất cả các xã có đường ô-tô đến trung tâm; các xã có nhà văn hóa, trạm y tế, hầu hết có bác sĩ tại chỗ. Toàn tỉnh có 80/103 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 3 xã nông thôn mới nâng cao và 1 xã nông thôn mới kiểu mẫu.
Tạo nền tảng phát triển bền vững
Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm nhấn mạnh, những năm qua, tỉnh luôn quan tâm thực hiện các chương trình, chính sách xây dựng hệ thống chính trị, phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ đó, đời sống của đồng bào ngày càng chuyển biến tốt hơn, lòng tin của đồng bào ngày càng được củng cố bền chặt.
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đặt ra mục tiêu phát triển toàn diện. Trong đó, quan tâm đầu tư, nâng cấp hạ tầng kinh tế-xã hội, văn hóa vùng dân tộc thiểu số; phấn đấu đến năm 2030, cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều. Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2026-2030; phấn đấu đến năm 2030, thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5 đến 3 lần so với năm 2020, trong đó thu nhập bình quân của đồng bào dân tộc thiểu số bằng 1/2 bình quân chung của cả nước; hơn 90% số xã, thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có đủ cơ sở hạ tầng thiết yếu, bảo đảm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và đời sống nhân dân... Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc cho biết: “Nguyên tắc thực hiện là đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và bền vững; tập trung nguồn lực cho các xã, thôn khó khăn nhất; giải quyết các vấn đề cấp bách nhất, ưu tiên hỗ trợ hộ nghèo và các nhóm dân tộc thiểu số khó khăn nhất. Đồng thời, đa dạng hóa nguồn lực với nguồn lực nhà nước là quyết định; tăng cường huy động, xã hội hóa các nguồn lực để đầu tư phát triển”.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng, địa phương tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia phù hợp thực tiễn, gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa. Đồng thời, tập trung các nguồn lực xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội liên kết vùng; nhất là đầu tư hạ tầng giao thông đồng bộ, kết nối thông suốt giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số với các vùng kinh tế trọng điểm, nhằm phát triển nông nghiệp đa giá trị, sinh thái bền vững gắn với du lịch cộng đồng, nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số; hỗ trợ sinh kế nhằm phát triển kinh tế cho bà con.
