Phát triển bền vững thương mại bán lẻ

Đây là mức tăng cao trong 5 năm trở lại đây, phản ánh sự phục hồi nhanh chóng sức mua, niềm tin của người tiêu dùng vào thị trường nội địa, ủng hộ hàng hóa sản xuất trong nước theo chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Đáng chú ý, trên phạm vi cả nước, Việt Nam đã mở rộng, cải tạo và nâng cấp hạ tầng phân phối hiện đại với khoảng 1.300 siêu thị, 280 trung tâm thương mại đang hoạt động. Cùng với đó là sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, quy mô giao dịch đạt 32 tỷ USD, chiếm khoảng 12% tổng doanh thu toàn thị trường.

Những yếu tố này đã góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm cho người tiêu dùng, dần trở thành động lực quan trọng để ngành thương mại, bán lẻ hàng hóa trong nước phát triển bứt phá và nâng cao năng lực cạnh tranh với các nhà bán lẻ nước ngoài. Đồng thời, giúp thị trường thương mại, bán lẻ trong nước chống chịu tốt trước biến động toàn cầu, phản ánh sức sống của nền kinh tế đang chuyển mình từ truyền thống sang hiện đại, tạo thuận lợi cho việc tổ chức các chuỗi cung ứng, liên kết vùng, kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn những hạn chế khiến thị trường thương mại bán lẻ Việt Nam chưa thật sự bền vững. Trong đó, điểm yếu lớn nhất là mạng lưới phân phối chưa phát triển đồng đều, ở khu vực nông thôn, thu nhập thấp khiến tiêu dùng chủ yếu dựa vào kênh truyền thống như chợ nhỏ lẻ, trong khi chất lượng dịch vụ và trải nghiệm khách hàng chưa cao. Hạ tầng logistics và thanh toán điện tử vẫn chưa hoàn thiện, hiệu quả thấp; thủ tục hành chính còn phức tạp, chi phí thuê mặt bằng cao, nguồn nhân lực yếu,...

Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp bán lẻ trong nước dù được cải thiện nhưng so với các doanh nghiệp FDI, còn kém về quy mô, năng lực tài chính, ứng dụng công nghệ hiện đại và năng lực quản trị doanh nghiệp. Vấn đề cạnh tranh không lành mạnh, hàng giả hàng kém chất lượng tràn lan, thông tin thị trường thiếu minh bạch và bảo vệ người tiêu dùng chưa hiệu quả cũng là những rào cản lớn khiến thị trường trong nước dễ bị tổn thương.

Để khắc phục những hạn chế nêu trên, các cơ quan quản lý nhà nước cần nhanh chóng đơn giản hóa, cải cách thủ tục hành chính để giảm chi phí kinh doanh; tiếp tục đầu tư hạ tầng logistics, giao thông và thanh toán điện tử, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa; giám sát thị trường hiệu quả để chống hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng. Đối với doanh nghiệp bán lẻ, cần khuyến khích áp dụng mô hình kinh doanh kết hợp trực tuyến và trực tiếp, mở rộng đến các vùng chưa khai thác, nâng cao chất lượng dịch vụ và đào tạo nhân lực.

Các doanh nghiệp logistics cần đẩy mạnh đầu tư số hóa, tối ưu hóa tuyến đường, xây dựng kho lạnh vùng miền, kết nối với trung tâm phân phối, giảm chi phí và tăng hiệu quả hỗ trợ bán lẻ để phù hợp chiến lược phát triển thị trường bán lẻ. Từ đó, hướng tới thị trường thương mại nội địa bền vững, minh bạch, đáp ứng tốt hơn nhu cầu hàng hóa của người dân, nâng cao sức chống chịu của thị trường trong nước trước biến động thế giới.