Đi lên từ cây lúa
Năm 2022, khi địa phương có chủ trương thực hiện thí điểm Mô hình sản xuất lúa nước vụ mùa, gia đình anh Rơ Mah Tuyt là một trong 18 hộ dân làng Klăh mạnh dạn tham gia. Đây cũng là mốc thời gian quan trọng, đánh dấu bước ngoặt trong cuộc vận động thay đổi nếp nghĩ, cách làm của người dân tại Ia Mơ. Từ lối canh tác lạc hậu, bà con được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật trồng lúa mới. Nắm bắt kỹ thuật cơ bản cách trồng, chăm sóc lúa nước từ mô hình thí điểm, đến nay, anh Rơ Mah Tuyt đã áp dụng thành thạo vào 7 sào lúa. Hai năm qua, năng suất lúa 2 vụ đạt khoảng 7 tấn/ha, gia đình anh không còn phải lo nhiều đến cái ăn, cái mặc như trước đây.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ia Mơ Nguyễn Tuấn Anh cho biết, mô hình sản xuất lúa 2 vụ là lời giải cho bài toán xóa đói, giảm nghèo ở địa phương. Tuy nhiên, giai đoạn đầu thực hiện, chính quyền địa phương cũng gặp những trở ngại nhất định. Trước tình hình đó, xã đã phát huy vai trò của Mặt trận và các hội, đoàn thể, phối hợp chặt chẽ với Trung tâm dịch vụ nông nghiệp, trực tiếp phân công các thành viên cùng xuống đồng, cầm tay, chỉ việc cho bà con từ khâu làm đất, lấy nước, kỹ thuật ngâm ủ giống, gieo sạ, phun thuốc, bón phân, làm cỏ... Nhờ đó, lúa vụ mùa đã đạt năng suất bình quân 7 tấn/ha. Thành quả này đã tạo niềm tin để bà con tiếp tục tham gia sản xuất lúa 2 vụ trong những năm tiếp theo.
Cuộc sống nhiều khởi sắc
Ở Ia Mơ, đại lý Hồng Trang là vựa thu mua thủy sản lớn, có vai trò như “cầu nối” tin cậy, trung chuyển hàng hóa bà con đến người tiêu dùng. Nguồn lợi thủy sản từ đây được phân phối khắp các địa phương trong tỉnh. Bạn hàng từ Thành phố Hồ Chí Minh, Đắk Lắk thường xuyên kết nối, giúp tiêu thụ thủy sản với giá phải chăng. Chị Trang, chủ vựa thủy sản chia sẻ, cửa hàng của chị lúc nào cũng đầy ắp cá bống, cá trắng, cá leo, cá cơm khô, cá lăng... do ngư dân và người nuôi thủy sản trong vùng mang đến. Không chỉ nhập hàng từ các hộ nuôi cá trên sông, chị còn lấy thêm nguồn cá biển từ nơi khác để đa dạng sản phẩm. Vào những ngày cao điểm, lượng hàng bán ra có thể gấp đôi, mang lại thu nhập ổn định cho gia đình chị và giúp nhiều hộ nuôi cá có đầu ra ổn định.
Anh Nguyễn Văn Nhớ, là một trong 40 hộ đang hành nghề quay vó trên lòng hồ Ia Mơr cho biết, có ngày, anh đánh bắt được 5 kg cá cơm, bán với giá 120.000 đồng/kg. Tuy có thời điểm giá thấp hơn, nhưng bình quân anh Nhớ kiếm được khoảng 400.000 đồng/ngày. “Trước đây, dịp cuối năm, tôi thường đi hái cà-phê thuê, vừa vất vả, lại phải xa nhà. Nay, làm nghề quay vó phù hợp với sức khỏe, có đồng ra, đồng vào đều đặn, đủ lo cho con cái học hành”, anh Nhớ chia sẻ.
Ia Mơ vừa xong mùa gặt, nông dân đang cho đất nghỉ, nhưng tiếng cơ giới hóa chưa ngừng. Những tuyến kênh của công trình thủy nông Ia Mơr dẫn thủy nhập điền, mang dòng nước ngọt ngào, thấm sâu vào từng thước đất khô cằn để rồi lại góp phần mang đến một mùa vụ tươi xanh. Xa xa, phía thượng nguồn, công trình đại thủy nông Ia Mơr như tấm gương khổng lồ phản chiếu hình ảnh một nhịp sống bận rộn miền biên viễn. Hồ thủy lợi Ia Mơr sinh ra nguồn lợi thủy sản đa dạng, đã góp phần tạo sinh kế để bà con có thêm nguồn thu nhập.
Trên cơ sở đề xuất của xã, mới đây lãnh đạo cấp trên đã đồng ý tăng cường cán bộ có chuyên môn nông nghiệp về địa phương. Với đặc thù kinh tế thuần nông, Ia Mơ rất cần cán bộ có đủ năng lực kinh nghiệm về lĩnh vực nông, lâm, thủy sản... nhằm chủ động trong công tác tham mưu, định hướng chủ trương, xây dựng mô hình phát triển, phù hợp với điều kiện thực tiễn. Bên con đường dọc kênh, hướng lên chân đập thủy nông Ia Mơr, cạnh dòng nước xanh mát, đã có nhiều hàng quán mọc lên. Ông Hà Phẩm Chất, chủ quán cà-phê cho biết, từ khi đập vận hành, vào mùa khô con kênh lúc nào cũng đầy ắp nước, không khí nơi đây dịu mát hẳn. Ngày cuối năm, nhân lúc nông nhàn, ông Chất cải tạo sân vườn, tiểu cảnh, để chuẩn bị đón khách du xuân, vãn cảnh hồ nước dịp Tết.
Từ những thửa ruộng lúa 2 vụ, đến các mô hình sinh kế hình thành quanh công trình thủy lợi Ia Mơr, đời sống người dân Ia Mơ đang dần thay đổi, tạo ra những “mùa vàng” nơi miền biên cương.
