Hình thành không gian phát triển mới
Sau sáp nhập, tỉnh Tuyên Quang có diện tích tự nhiên 13.795,5 km², quy mô dân số hơn 1,86 triệu người, với 117 xã và 7 phường. Tỉnh có đường biên giới dài 272 km giáp Trung Quốc, là tỉnh địa đầu Tổ quốc, giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng thuộc vùng trung du và miền núi phía bắc. Đây là khu vực có điều kiện tự nhiên phong phú, đa dạng về văn hóa, nhưng cũng còn nhiều khó khăn do kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, mỗi dân tộc có những nét văn hóa và phong tục tập quán riêng.
Nhiệm kỳ 2020-2025, với tinh thần đoàn kết, thống nhất của cả hệ thống chính trị, tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang trước khi hợp nhất đã đạt nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực. Kinh tế duy trì đà tăng trưởng khá; quốc phòng-an ninh được giữ vững; công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị có nhiều chuyển biến tích cực; việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng quan trọng cho việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thông suốt, ổn định.
Một điểm nhấn nổi bật của Tuyên Quang trong nhiệm kỳ 2020-2025 là đột phá về kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông và liên kết vùng. Tuyến đường cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ kết nối với tuyến đường cao tốc Nội Bài-Lào Cai được hoàn thành đã rút ngắn thời gian di chuyển, mở rộng không gian giao thương, tạo điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư. Tuyến đường cao tốc Tuyên Quang-Hà Giang (giai đoạn 1) đã thông xe kỹ thuật (đoạn qua tỉnh Hà Giang trước đây) và dự án đường cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang (giai đoạn 2) đã được khởi công, cùng nhiều dự án hạ tầng trọng điểm khác đang từng bước hình thành mạng lưới giao thông liên vùng đồng bộ.
Một điểm nhấn nổi bật của Tuyên Quang trong nhiệm kỳ 2020-2025 là đột phá về kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông và liên kết vùng.
Với lợi thế là tỉnh duy nhất trên tuyến biên giới phía bắc tiếp giáp với tỉnh Vân Nam và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), Tuyên Quang có dư địa lớn để phát triển kinh tế biên mậu. Tỉnh hiện có một cặp cửa khẩu quốc tế, hai cặp cửa khẩu song phương và một cặp cửa khẩu phụ, giữ vai trò quan trọng trong kết nối giao thương khu vực.
Trong chuyến công tác, làm việc tại Tuyên Quang tháng 8/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã định hướng chiến lược cho tỉnh: “Tuyên Quang cần tập trung đầu tư hạ tầng cửa khẩu, phát triển dịch vụ logistics, đẩy mạnh kinh tế biên mậu, từng bước chuyển hóa tiềm năng, lợi thế thành động lực tăng trưởng thực chất”.
Giai đoạn tới, tỉnh Tuyên Quang định hướng phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy theo hướng hiện đại, đồng bộ, trở thành trung tâm thương mại-dịch vụ-logistics lớn của khu vực. Từng bước hình thành cửa khẩu thông minh.
Du lịch tiếp tục là lĩnh vực giàu tiềm năng, từng bước khẳng định vai trò là ngành kinh tế quan trọng của tỉnh. Tuyên Quang là vùng đất hội tụ chiều sâu văn hóa, lịch sử với cộng đồng các dân tộc giàu bản sắc. Toàn tỉnh hiện có 719 di tích lịch sử-văn hóa và danh lam thắng cảnh được xếp hạng, trong đó 213 di tích cấp quốc gia và 289 di tích cấp tỉnh, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển du lịch văn hóa, lịch sử, sinh thái.
Việc sáp nhập đơn vị hành chính mở ra cơ hội hình thành các tour, tuyến du lịch liên hoàn, kết nối không gian văn hóa-sinh thái giữa các vùng, địa phương trước đây. Hạ tầng du lịch từng bước được đầu tư đồng bộ, gắn phát triển du lịch với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa và gìn giữ bản sắc các dân tộc. Tỉnh tập trung phát triển các khu, điểm du lịch trọng điểm như Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào, Khu du lịch sinh thái Na Hang-Lâm Bình; đồng thời nâng cao chất lượng các lễ hội văn hóa-du lịch đặc sắc.
Năm 2025 là năm “bội thu” của du lịch Tuyên Quang khi liên tiếp đạt nhiều giải thưởng quốc tế danh giá. Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn được vinh danh là “Điểm đến văn hóa hàng đầu châu Á” và “Điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới”. Thôn Lô Lô Chải, xã Lũng Cú được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc trao danh hiệu “Làng Du lịch tốt nhất thế giới năm 2025”; Khu nghỉ dưỡng Panhou Retreat, xã Thông Nguyên được vinh danh “Khu nghỉ dưỡng xanh hàng đầu châu Á”.
Sau sáp nhập, tỉnh Tuyên Quang (mới) có hơn 1 triệu hécta rừng và đất lâm nghiệp, chiếm hơn 73% diện tích tự nhiên; tỷ lệ che phủ rừng đạt 62,2%, đứng thứ 3 cả nước. Kinh tế lâm nghiệp phát triển theo hướng bền vững, với giá trị sản xuất tăng bình quân hơn 9%/năm. Toàn tỉnh đã hình thành 16 cụm công nghiệp với tổng diện tích gần 784 ha, tổng vốn đăng ký đầu tư 8.888 tỷ đồng, tạo nền tảng quan trọng cho thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp và giải quyết việc làm.
Khát vọng trong kỷ nguyên mới
Nhiệm kỳ 2025-2030, tỉnh Tuyên Quang đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 là tỉnh phát triển khá, toàn diện, bền vững, thu nhập trung bình cao, đến năm 2045 là tỉnh phát triển, thu nhập cao trong vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ. Một số mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là: GRDP đạt khoảng 170 nghìn tỷ đồng; tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt 10,5%/năm; thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 95 triệu đồng/năm; tỷ trọng kinh tế số đạt tối thiểu 20% GRDP; thu ngân sách đạt khoảng 12.000 tỷ đồng; thu hút khoảng 6 triệu lượt khách du lịch; tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân từ 3-4%/năm; tỷ lệ che phủ rừng đạt 62,2%...
Đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang khẳng định, tiếp tục bám sát các văn bản của Trung ương, và áp dụng vào thực tiễn địa phương. Chủ động phối hợp xây dựng chương trình, kế hoạch hành động kịp thời, cụ thể; trong đó, xác định rõ nhiệm vụ, giải pháp, lộ trình, tiến độ triển khai thực hiện, bảo đảm đưa các chủ trương, định hướng chiến lược lớn của Trung ương vào thực tiễn.
Đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang khẳng định, tiếp tục bám sát các văn bản của Trung ương, và áp dụng vào thực tiễn địa phương. Chủ động phối hợp xây dựng chương trình, kế hoạch hành động kịp thời, cụ thể; trong đó, xác định rõ nhiệm vụ, giải pháp, lộ trình, tiến độ triển khai thực hiện, bảo đảm đưa các chủ trương, định hướng chiến lược lớn của Trung ương vào thực tiễn.
Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để thay đổi tư duy, phương pháp quản lý điều hành, không để có khoảng cách giữa chính quyền cấp tỉnh với cấp xã và nhân dân. Khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, nhất là trong phát triển du lịch, nông nghiệp hàng hóa, thương mại biên mậu; tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thông thoáng, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
