Quán triệt Nghị quyết số 25 về thí điểm khởi kiện tố tụng công ích của Viện Kiểm sát

Một trong những nhiệm vụ mới và cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong lĩnh vực kiểm sát hoạt động tư pháp đó chính là khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ người yếu thế và lợi ích công.

Ngày 24/6/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công (Nghị quyết số 205).

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nơi mọi quyền lực phải được kiểm soát chặt chẽ theo Hiến pháp và pháp luật.

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 1, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Lan Hương cho biết, Nghị quyết số 205 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng, khẳng định rõ hơn vai trò, trách nhiệm của Viện Kiểm sát trong việc bảo vệ lợi ích công cộng, góp phần tăng cường kỷ cương, kỷ luật pháp luật.

“Với việc thực hiện thí điểm Nghị quyết 205, thẩm quyền khởi kiện thuộc về Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 1 và thẩm quyền giải quyết sơ thẩm vụ án dân sự công ích thuộc về Tòa án nhân dân Khu vực 1.

Đây là một sự chuyển giao trách nhiệm quan trọng. Chúng tôi cam kết sẽ kế thừa và phát huy tối đa truyền thống phối hợp tốt đẹp này, chủ động thiết lập cơ chế làm việc nhanh chóng, tin cậy với các cơ quan ban ngành để bảo đảm các vụ việc dân sự công ích thuộc thẩm quyền được phát hiện và xử lý kịp thời, không để vi phạm kéo dài gây thiệt hại đến lợi ích của công dân và lợi ích công cộng”, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 1 khẳng định.

Tại hội nghị, Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 1, Tòa án nhân dân Khu vực 1 và Ủy ban nhân dân, công an 8 phường đã ký kết quy chế phối hợp thực hiện thí điểm Nghị quyết và giới thiệu Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Theo Viện trưởng Nguyễn Thị Lan Hương, Luật Tư pháp người chưa thành niên, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 là đạo luật chuyên ngành đầu tiên điều chỉnh một cách toàn diện hoạt động tư pháp đối với người chưa thành niên, thể hiện rõ nét chính sách nhân văn, tiến bộ của Đảng và Nhà nước ta trong bảo vệ quyền con người, quyền trẻ em, đồng thời bảo đảm yêu cầu phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với tội phạm.

Luật Tư pháp người chưa thành niên đặt ra yêu cầu xuyên suốt là lấy lợi ích tốt nhất của người chưa thành niên làm trung tâm; chú trọng các biện pháp phòng ngừa, giáo dục, hỗ trợ tái hòa nhập; hạn chế áp dụng các biện pháp tố tụng mang tính trừng phạt, thay vào đó là các giải pháp phục hồi, nhân đạo, phù hợp với đặc điểm tâm lý, lứa tuổi.

Điều này đòi hỏi Viện Kiểm sát nhân dân không chỉ thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, mà còn phải nâng cao trách nhiệm trong việc bảo đảm mọi quyết định tố tụng liên quan đến người chưa thành niên đều đúng pháp luật, thận trọng, khách quan và thấm nhuần tinh thần bảo vệ, giáo dục.

Trong thời gian tới, để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 1 đề nghị mỗi cán bộ, Kiểm sát viên tiếp tục chủ động nghiên cứu, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ; giữ vững bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và dũng khí nghề nghiệp; sẵn sàng bảo vệ lợi ích công, bảo vệ người yếu thế, bảo vệ công lý và pháp luật.