Quan hệ Việt Nam-Kuwait vững bước sang trang mới

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Kuwait (10/1/1976-10/1/2026), phóng viên Báo Nhân Dân đã có cuộc phỏng vấn Đại sứ Việt Nam tại Kuwait Nguyễn Đức Thắng về những thành tựu của quan hệ hữu nghị và hợp tác Việt Nam-Kuwait cũng như triển vọng của mối quan hệ này trong tương lai.

Phóng viên: Năm 2026 đánh dấu mốc kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ Việt Nam-Kuwait. Vậy Đại sứ có thể điểm lại một số thành tựu nổi bật trong hành trình 50 năm quan hệ Việt Nam-Kuwait?

Đại sứ Nguyễn Đức Thắng: Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam và Kuwait khi chúng ta kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Trong suốt nửa thế kỷ qua, mối quan hệ Việt Nam và Kuwait đã chứng kiến ​​nhiều cột mốc đáng nhớ, từ những khởi đầu khiêm tốn thành mối quan hệ sâu sắc, chiến lược và được củng cố bởi các giá trị chung và tình hữu nghị.

Sau khi Việt Nam thống nhất đất nước, ngày 10/1/1976, Việt Nam và Kuwait thiết lập quan hệ ngoại giao. Sự kiện này là dấu mốc quan trọng trong lịch sử quan hệ đối ngoại của Việt Nam trên thế giới. Là quốc gia đầu tiên ở vùng Vịnh thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, Kuwait đã đóng góp to lớn vào mối quan hệ giữa Việt Nam và các nước vùng Vịnh nói riêng và các nước khác ở Trung Đông nói chung.

Tháng 6/1993, Văn phòng Đại diện Thương mại Việt Nam được thành lập tại Kuwait. Đây là văn phòng đại diện thương mại đầu tiên của Việt Nam tại khu vực vùng Vịnh. ​​10 năm sau, hợp tác giữa hai nước được tăng cường khi Việt Nam chính thức mở Đại sứ quán tại Kuwait vào tháng 10/2003.

Về phía Kuwait, Thủ tướng Nasser Al Mohammed Al Sabah thăm chính thức Việt Nam vào tháng 5/2007 trước khi Kuwait mở Đại sứ quán tại Hà Nội vào tháng 8/2007 và mở Tổng lãnh sự quán Kuwait tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 9/2007.

Kể từ đó, với sự nỗ lực của lãnh đạo và nhân dân hai nước, quan hệ Việt Nam-Kuwait được đẩy mạnh trên nhiều lĩnh vực và đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế-thương mại và đầu tư, Kuwait là đối tác thương mại, đầu tư hàng đầu tại Trung Đông vào Việt Nam với kim ngạch thương mại song phương năm 2024 đạt 7,3 tỷ USD, và con số này dự kiến tiếp tục đạt gần 7 tỷ USD vào năm 2025. Trong lĩnh vực đầu tư tại Việt Nam, Kuwait tham gia vào Dự án biểu tượng lọc hoá dầu Nghi Sơn (tổng vốn đầu tư hơn 9 tỷ USD, trong đó Kuwait góp 3,5 tỷ USD).

Bên cạnh những thành tựu trên các lĩnh vực chính trị-ngoại giao, kinh tế-thương mại-đầu tư, Việt Nam và Kuwait luôn sát cánh bên nhau trong những thời điểm khó khăn. Vào năm 1979, Kuwait là quốc gia vùng Vịnh đầu tiên cung cấp vốn ODA ưu đãi lớn nhất cho Việt Nam, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, trong đó Công trình thủy lợi Dầu Tiếng. Và đặc biệt gần đây nhất, trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp tại Việt Nam, Kuwait đã hỗ trợ 600 nghìn liều vaccine để phòng dịch. Những nghĩa cử cao đẹp đó đã thể hiện chiều sâu của mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước Việt Nam-Kuwait.

Cùng với đó, trong hành trình 50 năm quan hệ Việt Nam-Kuwait, đã có nhiều cơ chế hợp tác và hiệp định trong các lĩnh vực khác nhau như giáo dục-đào tạo, văn hóa-nghệ thuật, nông nghiệp… cũng đã được ký kết.

Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, Việt Nam đã triển khai các khóa học tiếng A-rập nhằm cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho nhiều lĩnh vực, phù hợp với yêu cầu không chỉ của Kuwait mà còn của nhiều nước ở Trung Đông. Kuwait hàng năm tặng học bổng tiếng A-rập cho Việt Nam.

Những năm gần đây, mặc dù bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động, các cam kết đầu tư và trao đổi thương mại giữa hai bên vẫn được thực hiện và tăng lên, duy trì đà phát triển của cả Việt Nam và Kuwait. Điều này là nhờ sự linh hoạt và cam kết lâu dài của các quỹ đầu tư từ Kuwait, bao gồm Quỹ Phát triển Kinh tế A-rập Kuwait (KFAED) và Cơ quan Đầu tư Kuwait (KIA), hỗ trợ Việt Nam thực hiện một số dự án cơ sở hạ tầng quan trọng cũng như khắc phục hậu quả thiên tai.

Đặc biệt, trong chuyến thăm chính thức Kuwait của Thủ tướng Phạm Minh Chính vào tháng 11/2025, hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược. Đây là cơ hội để hai nước mở ra trang mới trong quan hệ hữu nghị, hợp tác; đồng thời thể hiện sự gắn kết sâu sắc về tin cậy chính trị, hợp tác kinh tế, giáo dục, văn hóa và cam kết cùng phát triển, hướng tới tương lai phồn vinh, hợp tác chặt chẽ trên các diễn đàn quốc tế.

Phóng viên: Từ những thành tựu của quan hệ song phương Việt Nam-Kuwait đạt được trong 50 năm qua, xin Đại sứ cho biết, đâu là cơ sở để hai nước tiếp tục đẩy mạnh quan hệ Đối tác chiến lược trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động khó lường như hiện nay?

Đại sứ Nguyễn Đức Thắng: Bên cạnh mối quan hệ song phương, Việt Nam và Kuwait đều có chung tinh thần yêu chuộng hòa bình, khát vọng phát triển, là những người bạn thủy chung, gắn bó, mong muốn hợp tác chặt chẽ, cùng nhau phát triển nhanh, bền vững.

Việt Nam hết sức coi trọng và mong muốn thúc đẩy hợp tác sâu rộng, toàn diện với khu vực vùng Vịnh nói riêng, Trung Đông nói chung, đặc biệt là với Nhà nước Kuwait. Kuwait là một quốc gia năng động và giàu bản sắc - nơi tinh hoa văn hóa A-rập hòa quyện cùng tầm nhìn phát triển hiện đại, bền vững tạo nên một đất nước thịnh vượng, nhân văn hướng tới tương lai.

Hơn nửa thế kỷ kể từ khi giành độc lập, Kuwait đã vươn lên trở thành một trong những quốc gia có thu nhập cao và là thành viên trụ cột của OPEC, có vai trò và vị thế quan trọng ở khu vực và trên thế giới.

Mỗi đất nước đều có con đường phát triển của riêng mình, nhưng hai nước chúng ta cùng chia sẻ một tầm nhìn chung: Bằng hợp tác chân thành, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau trên tinh thần cùng lắng nghe, cùng thấu hiểu, cùng niềm tin, cùng hành động, cùng phát triển; cùng tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, cùng nhau kiến tạo một thế giới hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ thiên tài, người Anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới của Việt Nam từng khẳng định: “Quan sơn muôn dặm một nhà. Vì trong bốn biển cùng là anh em”^[1]. Cựu Quốc vương Sheikh Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah từng phát biểu tại Liên hợp quốc “Mặc dù các dân tộc trên thế giới có sự khác biệt về tôn giáo, văn hóa và sắc tộc, nhưng đều có điểm chung về khát vọng, hoài bão và hy vọng. Tất cả chúng ta đều khao khát một thế giới hòa bình, an ninh và công lý được thực thi”.

Trong tình hình thế giới hiện nay, những thông điệp này còn nguyên giá trị, phản ánh những khát vọng của hai nước chúng ta - Đó là tình yêu hòa bình, trọng công lý, lẽ phải, bác ái và khát vọng phát triển vì con người.

Quan hệ Việt Nam-Kuwait hiện đang đứng trước thời khắc chuyển mình mạnh mẽ, trở thành hình mẫu hợp tác tiêu biểu giữa Đông Nam Á và vùng Vịnh, đồng thời là cầu nối hữu nghị vững chắc giữa châu Á và Trung Đông. Trên tầm cao mới là quan hệ Đối tác chiến lược, chúng ta sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để hỗ trợ cùng nhau phát triển, cùng nhau đóng góp cho hoà bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực, thế giới.

Đại sứ Việt Nam tại Kuwait Nguyễn Đức Thắng

Phóng viên: Như Đại sứ đã nhấn mạnh, quan hệ hữu nghị Việt Nam-Kuwait đang bước sang trang mới với việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào tháng 11/2025. Vậy Đại sứ có thể cho biết, những nội dung hợp tác trọng tâm hiện nay cũng như tiềm năng phát triển hợp tác song phương trong thời gian tới giữa Việt Nam và Kuwait là gì?

Đại sứ Nguyễn Đức Thắng: Thương mại và đầu tư là điểm nổi bật trong bức tranh quan hệ hai nước hiện nay. Việc nhập khẩu lượng lớn dầu từ Kuwait góp phần đảm bảo nguồn cung ổn định cho hoạt động sản xuất của nhà máy Nghi Sơn, nơi cung ứng thơn 35% lượng xăng dầu tiêu thụ tại thị trường nội địa Việt Nam.

Bên cạnh đó, các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường Kuwait cũng ngày càng phong phú và có giá trị cao hơn trong thời gian qua, bao gồm hàng nông, thủy sản, trái cây, đồ gỗ, thiết bị máy móc, sản phẩm điện tử…

Ngoài ra, hai nước cũng duy trì các lĩnh vực hợp tác khác. Quỹ Kuwait nhiều năm qua đã hỗ trợ các công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu tại Việt Nam, với tổng trị giá tới nay đạt 182 triệu USD thông qua 15 dự án tại nhiều tỉnh, thành phố.

Trong lĩnh vực hợp tác địa phương, hiện giữa hai nước đã có một số thỏa thuận hợp tác kết nối như Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Ahmadi, tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Farwaniya…, qua đó thúc đẩy các hoạt động trao đổi đoàn, xúc tiến thương mại và giao lưu giữa người dân. Trong lĩnh vực giáo dục-đào tạo, chính phủ Kuwait đã tạo điều kiện cấp học bổng để nhiều sinh viên Việt Nam sang học tiếng Ả-rập tại Đại học Kuwait hằng năm kể từ 2013 tới nay.

Bên cạnh những lĩnh vực hợp tác truyền thống nói trên, có thể khẳng định Việt Nam và Kuwait còn rất nhiều dư địa để phát triển các lĩnh vực giàu tiềm năng như sau:

Thứ nhất, hợp tác về dầu khí và năng lượng giữa hai nước có thể phát triển thêm hướng mới. Việt Nam hoàn toàn có đủ điều kiện để trở thành một trung tâm dự trữ và phân phối dầu lớn nhất ở Đông Nam Á. Đồng thời, trong bối cảnh thế giới chuyển dịch mạnh mẽ sang năng lượng tái tạo, Việt Nam và Kuwait có nhiều cơ hội hợp tác trong phát triển năng lượng xanh, năng lượng sạch, đáp ứng mục tiêu và cam kết quốc tế của từng nước. Hai nước có thể cùng nghiên cứu và đầu tư vào các dự án điện mặt trời, điện gió và hydro xanh - tận dụng thế mạnh tài chính của Kuwait và năng lực sản xuất, kỹ thuật của Việt Nam.

Thứ hai, với nền kinh tế năng động và môi trường đầu tư hấp dẫn, Việt Nam mong muốn là điểm đến được các quỹ đầu tư Kuwait quan tâm hơn nữa. Trong thời gian tới, hai nước có thể thúc đẩy hợp tác trong các dự án lớn, giúp tạo dựng các trung tâm tài chính mới trong khu vực. Việt Nam có thể trở thành cửa ngõ để Kuwait mở rộng đầu tư sang Đông Nam Á, trong khi Kuwait đóng vai trò là đối tác chiến lược giúp Việt Nam tiếp cận thị trường Trung Đông và lân cận.

Thứ ba, Việt Nam tự tin là một trong những nước xuất khẩu nông - thủy sản hàng đầu thế giới, có khả năng bảo đảm an ninh lương thực, cung cấp nguồn sản phẩm phong phú, ổn định, lâu dài và đạt chuẩn Halal cho thị trường Kuwait. Hợp tác trong lĩnh vực này không chỉ giúp Kuwait đa dạng hóa nguồn cung lương thực mà còn tạo điều kiện để Việt Nam phát triển chuỗi giá trị nông sản Halal, mở rộng thị trường sang các nước GCC và toàn khu vực Trung Đông.

Thứ tư, Việt Nam và Kuwait luôn duy trì truyền thống hỗ trợ, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn quốc tế, trong đó có các cơ chế, ủy ban quan trọng tại Liên hợp quốc mà hai nước đang cùng là thành viên. Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, sự phối hợp giữa Việt Nam và Kuwait trong việc thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa bình, phát triển bền vững và tham gia tích cực trong các sứ mệnh nhân đạo sẽ góp phần nâng cao vai trò của cả hai quốc gia trên trường quốc tế.

Thứ năm, Việt Nam ngày càng trở thành điểm đến yêu thích của du khách quốc tế, trong đó có người dân Kuwait vốn coi du lịch là một phần tất yếu của cuộc sống. Nhiều gia đình và doanh nhân Kuwait đã lựa chọn Việt Nam để nghỉ dưỡng, khám phá thiên nhiên, ẩm thực và văn hóa Á Đông. Lượng khách du lịch quốc tế tới Việt Nam trong năm 2025 có thể vượt 22 triệu lượt, tăng 20% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó có đóng góp của khách du lịch đến từ các quốc gia Hồi giáo. Thời gian tới, hai nước có thể thúc đẩy mở đường bay thẳng, tổ chức nhiều hơn các chương trình quảng bá du lịch.

Có thể khẳng định, qua 5 thập kỷ đồng hành, mặc dù thế giới trải qua rất nhiều biến động, nhưng Việt Nam và Kuwait luôn nhất quán “đồng hành bền bỉ, gắn kết chặt chẽ, tin tưởng sâu sắc, hành động thiết thực, hướng tới tương lai”, tất cả vì lợi ích của nhân dân hai nước.

Quan hệ Việt Nam-Kuwait hiện đang đứng trước thời khắc chuyển mình mạnh mẽ, trở thành hình mẫu hợp tác tiêu biểu giữa Đông Nam Á và vùng Vịnh, đồng thời là cầu nối hữu nghị vững chắc giữa châu Á và Trung Đông. Trên tầm cao mới là quan hệ Đối tác chiến lược, chúng ta sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để hỗ trợ cùng nhau phát triển, cùng nhau đóng góp cho hoà bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực, thế giới.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ!

-------------

[1] Câu thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong diễn văn tiễn Chủ tịch K.E.Voroshilov và Đoàn đại biểu Liên Xô về nước, kết thúc chuyến thăm hữu nghị chính thức Việt Nam năm 1957.