Năm 2025, Hà Nội đã “thần tốc” triển khai đồng bộ các giải pháp cải tạo sông Tô Lịch, từ nạo vét bùn, rác thải tồn lưu dưới lòng sông, thu gom toàn bộ nước thải chưa qua xử lý từ các cửa cống xả thải trực tiếp ra sông, xây dựng đập dâng kiểm soát dòng chảy, duy trì mực nước ổn định... đến dẫn nước hồ Tây để bổ sung nguồn nước. Trong đó, một giải pháp căn cơ, quan trọng, góp phần hồi sinh sông Tô Lịch là thu gom khoảng 160.000m³ nước thải hằng ngày xả trực tiếp xuống lòng sông dẫn về Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá để xử lý.
Dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá gồm hai hạng mục chính, gồm tuyến ống thu gom nước thải dọc sông Tô Lịch với hơn 21 km đường ống kích thước từ 315 mm đến 2.200 mm, trong đó gần 13 km tuyến ống áp dụng công nghệ khoan kích ống ngầm lần đầu tiên áp dụng tại Hà Nội, bảo đảm an toàn, không ảnh hưởng đến hoạt động đô thị và hạng mục của nhà máy.
Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá có công suất 270.000m³ /ngày đêm, công suất tối đa 576.000m³ /ngày đêm vào mùa mưa, được thiết kế, giám sát và thi công bởi đội ngũ nhà thầu, tư vấn Nhật Bản. Công nghệ sử dụng tại nhà máy là công nghệ tiên tiến nhất hiện nay, đang được ứng dụng ở hầu hết nhà máy tại Nhật Bản, bảo đảm an toàn và chi phí vận hành thấp. Bằng công nghệ sinh học hiếu khí, các vi sinh vật sẽ tiêu hóa các chất hữu cơ, trả lại nguồn nước sạch. Nước sau khi xử lý đạt chuẩn được dẫn trở lại sông, giúp dòng sông duy trì nguồn nước ổn định, dòng chảy liên tục. Nhà máy được khánh thành vào ngày 19/8/2025.
Từ ngày Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá chính thức hoạt động, người dân khu vực ngõ 250 đường Phan Trọng Tuệ, phường Thanh Liệt cảm nhận rõ sự thay đổi tích cực của sông Tô Lịch. Anh Nguyễn Văn Minh phấn khởi chia sẻ, mực nước sông Tô Lịch, đoạn từ cầu Dậu đến cửa điều tiết Thanh Liệt là khu vực thường xuyên xuống thấp, trơ bùn đất, nhất là trong thời điểm mùa khô dẫn đến ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Từ ngày bùn, rác thải được nạo vét, đập dâng hoạt động và nhất là có nguồn nước sau xử lý từ Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá bổ cập trở lại, mực nước sông nơi đây cao hơn và trong xanh hơn rất nhiều, mùi hôi cũng giảm rõ rệt. Người dân có thể ra bờ sông tập thể dục mỗi ngày.
Theo đại diện Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Thành phố Hà Nội, dự án Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá là công trình trọng điểm, có quy mô công suất lớn nhất miền bắc. Nhà máy sẽ thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt khu vực nội đô và dọc sông Tô Lịch, cải thiện môi trường trên diện tích lưu vực hơn 4.870 ha; đồng thời nâng tỷ lệ xử lý nước thải đô thị của Hà Nội đạt hơn 50%.
Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá là công trình có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với thành phố, thể hiện quyết tâm của thành phố phục hồi chất lượng môi trường và phát triển hệ thống bốn sông nội đô, gồm sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ và sông Sét, góp phần cải thiện chất lượng sống của hàng triệu người dân, hướng tới sự phát triển bền vững của Thủ đô.
Cùng với việc đưa Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá vào hoạt động chính thức, Thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai dự án xây dựng hệ thống thu gom nước thải lưu vực S1 về nhà máy xử lý nước thải Yên Sở; nghiên cứu, đề xuất giải pháp bổ cập nước đối với các sông Kim Ngưu, Lừ, Sét.
Mới đây, ngày 19/12/2025, Thành phố Hà Nội đã khởi công dự án công viên hai bên bờ sông Tô Lịch, trong đó sẽ "xanh hóa" toàn bộ trục cảnh quan sông bằng việc trồng mới hệ thống cây bóng mát, cây bụi, thảm cỏ và thực vật thủy sinh phong phú. Công viên tuyến hai bên sông sẽ có các không gian tiện ích cộng đồng đa chức năng như: sân chơi trẻ em, bãi đỗ xe hiện đại, các bậc thềm nghỉ chân và khu vực thư giãn ngoài trời... Dự án sẽ tái thiết diện mạo hai bờ sông, thông qua các hạng mục công viên hiện đại, kiến tạo không gian vui chơi, giải trí đẳng cấp với các cầu đi bộ nghệ thuật, bến thuyền, đài vọng cảnh, nhà trưng bày lịch sử..., làm đẹp cảnh quan dòng sông cổ và cải thiện môi trường thành phố.
