Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Thời gian qua, một số địa phương trong cả nước đã triển khai hình thức thu tiền phạt vi phạm giao thông ngay tại chỗ thông qua quét mã QR nhằm tạo thuận tiện cho người dân, bảo đảm tính minh bạch trong thanh toán. Đây cũng được coi là một bước tiến trong chuyển đổi số của lực lượng chức năng trong công tác xử lý vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông.

Tuy nhiên, lợi dụng xu hướng này, nhiều đối tượng đã thực hiện hành vi lừa đảo bằng cách gọi điện cho người vi phạm, thông báo có “phạt nguội” và yêu cầu nộp tiền qua mã QR gửi trên Zalo nhằm chiếm đoạt tài sản.

Căn cứ vào Điều 47 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 và các quy định tại Điều 23, Điều 24 Thông tư số 73/2024/TT-BCA được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 1, Điều 11 Thông tư số 13/2025/TT-BCA và Điều 20 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 1, Điều 2 Nghị định số 68/2025/NĐ-CP, thì Cảnh sát giao thông có thể gửi thông báo vi phạm tới người bị xử phạt bằng văn bản giấy, phương thức điện tử hoặc qua các nền tảng ứng dụng giao thông điện tử VNeTraffic (theo điều kiện hạ tầng kỹ thuật đã được quy định).

Việc nộp phạt online có thể thực hiện qua Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng giao thông trên thiết bị di động (App VNeTraffic do Bộ Công an quản lý, vận hành), chuyển khoản đến tài khoản của Kho bạc Nhà nước/ngân hàng thương mại nơi Kho bạc Nhà nước mở tài khoản được ghi trong quyết định xử phạt, hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích.

Việc nộp phạt tại chỗ qua người có thẩm quyền xử phạt chỉ đúng nếu người bị xử phạt vi phạm giao thông bị xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 500.000 đồng (cá nhân) và 1 triệu đồng (tổ chức) hoặc tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, miền núi mà việc đi lại gặp khó khăn hoặc xử phạt trên biển hoặc ngoài giờ hành chính nếu được giao biên lai thu tiền phạt hợp lệ ngay tại thời điểm lập biên bản hoặc quyết định xử phạt.

Việc Cảnh sát giao thông gọi đến, sau đó gửi mã QR qua Zalo để người vi phạm nộp tiền phạt chỉ hợp pháp khi mã QR này dẫn tới tài khoản Kho bạc Nhà nước hoặc hệ thống nộp phạt được quy định rõ trong quyết định xử phạt.

Người bị xử phạt có quyền tra cứu số quyết định xử phạt vi phạm hành chính và xác thực thông tin nộp phạt qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc thông báo chính thức từ cơ quan Công an (qua giấy tờ, ứng dụng VNe Traffic).

Trường hợp nhận được yêu cầu nộp tiền qua mã QR mà không có quyết định xử phạt, hoặc không chứng minh được nguồn gốc tài khoản nhận tiền là Kho bạc Nhà nước, thì người dân cần thận trọng, chủ động kiểm tra lại để tránh bị các đối tượng lừa đảo lợi dụng.

Về quy trình nhận thông báo phạt, Quyết định xử phạt vi phạm hành chính phải ghi rõ số tài khoản Kho bạc Nhà nước để nộp phạt, hình thức thanh toán (trực tiếp tại Kho bạc, chuyển khoản qua ngân hàng, nộp qua dịch vụ công quốc gia/bưu chính công ích). Người thu tiền phạt tại chỗ phải giao cho người bị xử phạt chứng từ thu tiền phạt hợp lệ.

Người bị xử phạt có thể kiểm tra, xác thực thông tin vụ vi phạm tại Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeTraffic, hoặc liên hệ trực tiếp với đơn vị xử phạt ghi trên thông báo, quyết định.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao).