Trong bối cảnh đó, Kết luận số 230-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành ngày 5/1/2026 tiếp tục thực hiện nghiêm túc Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, đồng thời khẳng định vai trò của các tổ chức xã hội trong việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội.
Trên cơ sở Tờ trình của Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương về Đề án sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và Đề án đánh giá mô hình hoạt động của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Kết luận số 230 thống nhất danh sách 29 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương. Đồng thời Kết luận nêu rõ: Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam thuộc diện Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, không có chức năng quản lý nhà nước. Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ đối với 2 tổ chức này theo đề nghị của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Ngay khi ban hành, Kết luận số 230 nhận được sự quan tâm lớn của dư luận. Nhiều ý kiến bày tỏ sự đồng tình về cách sắp xếp theo Kết luận số 230 là hợp lý, khoa học, bám sát thực tiễn, nhất là những quy định với các hội quần chúng. Thực tế, các hội quần chúng đã đóng góp tích cực vào nhiều mặt của đời sống xã hội, nhưng vẫn tồn tại những hạn chế như bộ máy cồng kềnh, chồng chéo chức năng, nhiệm vụ; một số tổ chức trực thuộc hoạt động kém hiệu quả; cơ chế tài chính chưa gắn chặt với nhiệm vụ cụ thể, gây lãng phí.
Việc sắp xếp, tinh gọn nhằm khắc phục những bất cập này giúp hệ thống tổ chức xã hội trở nên gọn nhẹ hơn, tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng hoạt động, đồng thời bảo đảm các hội thật sự là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Chủ trương này hoàn toàn phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Danh sách 29 hội được thống nhất bao gồm những tổ chức tiêu biểu, đại diện cho nhiều lĩnh vực then chốt của đời sống xã hội: từ khoa học-kỹ thuật, văn học nghệ thuật, đối ngoại nhân dân, luật pháp, y tế, giáo dục, đến an sinh xã hội và chăm lo đối tượng yếu thế, như: Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam; Hội Chữ thập đỏ Việt Nam; Hội Nhà báo Việt Nam; Hội Nhà văn Việt Nam; Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam; Hội Khuyến học Việt Nam; Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam;... Kết luận chỉ rõ: Thống nhất thực hiện cơ chế Nhà nước hỗ trợ kinh phí cho các hội trên cơ sở nhiệm vụ cụ thể được Đảng, Nhà nước giao.
Việc xác định rõ danh sách các hội quần chúng giúp loại bỏ tình trạng “dẫm chân” lên nhau, và khẳng định tính chất của các hội quần chúng: hoạt động tự nguyện, tự quản, không vì mục đích lợi nhuận, dưới sự lãnh đạo của Đảng và hướng dẫn, quản lý của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Hiệu quả của chủ trương này đã và đang được minh chứng qua những kết quả bước đầu. Chỉ trong năm 2025 vừa qua, 20 hội quần chúng đã tinh gọn bộ máy nội bộ, giảm từ 160 đầu mối xuống còn 91, tức giảm 43% (69 đầu mối).
Việc giảm đầu mối không chỉ tiết kiệm ngân sách nhà nước mà còn giúp các hội tập trung nguồn lực vào hoạt động cốt lõi: giám sát, phản biện xã hội, phản ánh kịp thời những vấn đề từ cơ sở, góp phần xây dựng đồng thuận xã hội, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Năm 2025 cũng ghi dấu ấn rõ nét của các hội trong việc phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, triển khai hiệu quả các cuộc vận động lớn, phong trào thi đua yêu nước, như xây dựng nông thôn mới, phát triển khoa học công nghệ, bảo đảm an sinh xã hội, đến chăm lo các đối tượng yếu thế... Hoạt động của các hội đã lan tỏa sâu rộng, thể hiện tinh thần “gần dân, sát dân”, gắn bó mật thiết với đời sống nhân dân ở cơ sở.
Bà Hà Thị Nga, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chỉ rõ: Kết luận số 230 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư là nguồn động lực quan trọng, tạo cơ sở chính trị vững chắc để các hội tiếp tục đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Bước vào năm 2026 - năm đầu triển khai kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, bà Hà Thị Nga đề nghị các hội quần chúng tiếp tục đổi mới mạnh mẽ.
Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng tình rộng rãi từ các tầng lớp nhân dân và các hội, đã và đang xuất hiện một số ý kiến trái chiều, thậm chí những luận điệu cực đoan, xuyên tạc trên mạng xã hội, cáo buộc đây là biểu hiện “bóp nghẹt dân chủ” hay việc hỗ trợ kinh phí cho các hội là lãng phí tiền thuế của dân. Các đối tượng phớt lờ việc kinh phí hỗ trợ cho các hội trên cơ sở nhiệm vụ cụ thể được Đảng, Nhà nước giao. Mặt khác, Kết luận số 230 cũng yêu cầu Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, rà soát tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong của các hội; rà soát, sắp xếp, tinh gọn tổ chức, các pháp nhân trực thuộc, chỉ giữ lại những tổ chức pháp nhân trực thuộc có chức năng phù hợp, cần thiết, hoạt động hiệu quả, đúng tôn chỉ, mục đích của hội. Đảng, Nhà nước ta luôn ghi nhận, đánh giá cao vai trò, chức năng của các hội quần chúng trong đời sống xã hội.
Đáng chú ý, một số tài khoản còn nhanh nhảu chỉ ra trong 29 hội quần chúng theo Kết luận số 230 không có Hội Cựu chiến binh Việt Nam, từ đây suy diễn rằng Hội Cựu chiến binh Việt Nam bị xem thường, coi nhẹ, bị “tinh giản” nhằm gây nghi ngờ, mâu thuẫn nội bộ. Song đây là sự thiếu hiểu biết hoặc cố tình bóp méo sự việc nhằm mục đích đen tối. Bởi theo Hiến pháp, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các văn bản pháp luật liên quan, các tổ chức được phân loại rõ ràng: tổ chức chính trị (Đảng Cộng sản Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam), tổ chức chính trị-xã hội (Công đoàn Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam), tổ chức xã hội (hội quần chúng), và tổ chức xã hội nghề nghiệp.
Hội Cựu chiến binh Việt Nam là tổ chức chính trị-xã hội, thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, do Đảng lãnh đạo trực tiếp, tập hợp cựu chiến binh để phát huy truyền thống, bảo vệ quyền lợi hội viên và góp phần xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Do đó, Hội hoàn toàn không thuộc nhóm hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ theo Kết luận số 230-KL/TW. Việc không đưa Hội Cựu chiến binh vào danh sách không phải phủ nhận vai trò mà là phân loại đúng, tránh chồng chéo, bảo đảm mỗi loại hình tổ chức hoạt động theo đúng chức năng, nhiệm vụ.
Những luận điệu xuyên tạc phi lý đang gieo rắc trên mạng xã hội là hết sức thâm độc, nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, gây hoang mang dư luận, làm suy yếu niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng. Đây là thủ đoạn có tính toán, từng xuất hiện trong nhiều sự kiện trước đây. Trước thực tế phức tạp đang diễn ra đòi hỏi sự tỉnh táo của mỗi người dân, nên tìm hiểu thông tin từ nguồn chính thống trước khi đưa ra những bình luận, đánh giá. Mỗi cá nhân phải chủ động kiểm chứng, không chia sẻ nội dung thiếu cơ sở, góp phần xây dựng không gian mạng lành mạnh, văn minh.
Song song đó, các cơ quan báo chí cần đẩy mạnh tuyên truyền, phân tích sâu sắc để định hướng dư luận. Những thông tin sai sự thật cần được cơ quan chức năng phát hiện kịp thời để đấu tranh, ngăn chặn, gỡ bỏ theo quy định của pháp luật. Với niềm tin và sự đồng thuận của nhân dân, chủ trương này chắc chắn sẽ mang lại những kết quả thiết thực, góp phần thực hiện khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phú
