Các làng nghề cũng từng bước đổi mới phương thức sản xuất, mở rộng kênh tiêu thụ, hướng tới phát triển bền vững trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng và tính thẩm mỹ.
Làng hoa Ninh Phúc tất bật chờ ngày xuất vườn
Đến làng hoa Ninh Phúc, phường Đông Hoa Lư những ngày này có thể dễ dàng cảm nhận không khí lao động, sản xuất khẩn trương. Đây là vùng trồng hoa tập trung lớn của tỉnh Ninh Bình, với khoảng 15 ha đất canh tác, chuyên sản xuất các loại hoa, cây cảnh phục vụ thị trường, đặc biệt vào dịp Tết.
Gia đình anh Vũ Văn Ngà là một trong những hộ trồng hoa quy mô lớn. Hiện gia đình anh canh tác gần 4 ha hoa, cây cảnh, chủ yếu là các loại hoa cúc, với khoảng 40.000 chậu. Ngay từ đầu vụ, việc xuống giống đã được tính toán cẩn trọng theo từng thời điểm sinh trưởng của cây. Từ tháng 6 âm lịch, gia đình bắt đầu trồng các giống hoa có kích thước lớn, thời gian sinh trưởng dài, nhằm bảo đảm cây khỏe, nụ đều, kịp ra hoa đúng dịp Tết.
Theo anh Ngà, thời điểm này được coi là giai đoạn “nước rút” của vụ hoa Tết. Công việc chăm sóc vì thế đòi hỏi sự tập trung cao độ, từ điều chỉnh chế độ nước, phân bón đến theo dõi sát sao diễn biến thời tiết. Chỉ cần một đợt mưa kéo dài hay rét đậm bất thường cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển và thời điểm nở hoa.
Vụ hoa năm nay chi phí đầu vào tăng cao, trong khi thời tiết mưa bão khiến một số diện tích phải trồng lại, công chăm sóc vất vả hơn mọi năm. Tuy vậy, giá hoa dự kiến tăng khoảng 10-15% đã phần nào giúp người trồng hoa yên tâm sản xuất.
Hiện làng hoa Ninh Phúc có hơn 200 hộ tham gia trồng hoa, cây cảnh. Bên cạnh các loại hoa truyền thống như cúc, thược dược, ly, những năm gần đây, người dân mạnh dạn đưa vào sản xuất nhiều giống hoa mới, phù hợp thị hiếu như dạ yến thảo, cúc gấm Hàn Quốc, cát tường, mai địa thảo. Nghề trồng hoa đang mang lại nguồn thu nhập ổn định, nhiều hộ đạt doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Ông Điền Văn Nhẫn, Giám đốc Hợp tác xã Hoa Ninh Phúc cho biết: Để giúp người dân yên tâm gắn bó với nghề, hợp tác xã luôn chú trọng công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ về giống, vốn và các dịch vụ nông nghiệp. Bên cạnh đó, hợp tác xã khuyến khích các hộ đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, đưa sản phẩm hoa, cây cảnh lên các nền tảng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ. Đến thời điểm này, khoảng 90% diện tích hoa trong làng đã được thương lái đặt cọc.
Quất Nam Phong giữ dáng, giữ nghề
Cùng với làng hoa Ninh Phúc, không khí sản xuất khẩn trương cũng đang lan tỏa tại vùng trồng quất Nam Phong, phường Vị Khê. Với khoảng 50 ha trồng quất thế, quất bonsai, Nam Phong được xem là vùng cung ứng quất cảnh trọng điểm cho thị trường trong và ngoài tỉnh.
Tại các nhà vườn, công việc gò thế, buộc cành, khoanh gốc, điều tiết dinh dưỡng được thực hiện tỉ mỉ; mỗi thao tác đều nhằm giúp cây quất chín vàng đồng đều, giữ được dáng đẹp, tán tròn và độ bền khi trưng bày.
Theo nhiều nhà vườn, trồng quất không chỉ đòi hỏi kỹ thuật mà còn cần sự kiên nhẫn, bởi chỉ sơ suất nhỏ trong khâu chăm sóc cũng có thể ảnh hưởng đến giá trị cây. Giá quất năm nay nhìn chung ổn định. Quất chum, quất thế phổ biến có giá từ 1,5-4 triệu đồng/cây, tùy kích cỡ và thế dáng. Những cây quất thế độc, được tạo dáng công phu, chăm sóc kỹ lưỡng, quả dày, mầu sắc đẹp, cao từ 3 đến 3,5m, có thể đạt giá hàng chục triệu đồng và đã được khách hàng đặt mua từ rất sớm.
Theo ông Vũ Công Định, Tổ trưởng Tổ dân phố Vạn Diệp, vùng Nam Phong hiện có khoảng 1.000 hộ trồng quất, bình quân mỗi hộ khoảng 5 sào, nhiều hộ trồng với quy mô lớn trên 1 mẫu. Người trồng quất tại đây ngày càng chú trọng áp dụng các biện pháp canh tác an toàn, sử dụng chế phẩm sinh học, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Nhờ đó, chất lượng và giá trị sản phẩm quất cảnh không ngừng được nâng cao, hướng tới phát triển bền vững vùng cây cảnh truyền thống.
Không chỉ trông chờ vào thương lái như trước, nhiều nhà vườn đã chủ động mở rộng kênh bán hàng thông qua quảng bá, giao dịch trên các nền tảng trực tuyến. Cách làm này giúp người trồng quất tiếp cận được nhiều khách hàng ở các tỉnh, thành phố, đồng thời giảm áp lực tiêu thụ vào những ngày cận Tết.
Phường Vị Khê hiện có 720 ha đất nông nghiệp, từ lâu nổi tiếng với nghề trồng hoa, cây cảnh. Phát huy lợi thế sẵn có, địa phương đã hình thành các vùng sản xuất chuyên biệt như vùng trồng đào ở Nam Mỹ; vùng trồng quất chum, hoa trà, hải đường ở Nam Toàn và vùng trồng quất thế, bonsai ở Nam Phong. Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Hội Nông dân phường Hoàng Ngọc Duy cho biết: Thời gian qua, địa phương đã khuyến khích nông dân tích tụ ruộng đất, hình thành các vùng sản xuất tập trung gắn với xây dựng chuỗi liên kết, bao tiêu sản phẩm, góp phần ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập cho người dân.
Bằng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, tình yêu nghề và sự chủ động thích ứng với thị trường, người trồng hoa, cây cảnh Ninh Bình đang vừa giữ gìn nghề cũ, vừa mở ra những hướng đi mới trong sản xuất, tiêu thụ. Những chậu hoa, cây cảnh được chăm chút tỉ mỉ không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần làm nên sắc xuân rực rỡ, ấm áp cho quê hương mỗi độ Tết đến, xuân về.
