(Tiếp theo và hết) (★)
Để chủ động trong đấu tranh, phòng ngừa, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần một chiến lược phù hợp thực tiễn đất nước. Bên cạnh việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, cần chú trọng bồi dưỡng các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu với tinh thần phụng sự đất nước, nhân dân. Mỗi ngành khoa học xã hội và nhân văn cần thực hiện tốt vai trò bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thông qua các kết quả nghiên cứu có giá trị thực tiễn.
Các kết quả nghiên cứu thuyết phục
Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS), Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi cho rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ sống còn của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ. Để hoàn thành tốt sứ mệnh đó, khoa học xã hội và nhân văn phải tăng cường hơn nữa sự gắn kết thường xuyên, chặt chẽ với khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật và công nghệ, tăng cường nghiên cứu liên ngành trong thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn và nhiệm vụ chính trị. Đồng thời, khoa học xã hội và nhân văn phải xuất phát từ các chuyên ngành của mình để thực hiện tốt sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ sống còn của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ.
Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi,
Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS)
Một trong những lĩnh vực mà các phần tử cực đoan, chống phá thường hướng đến là xuyên tạc lịch sử dân tộc Việt Nam. Bằng cách tạo dựng các thông tin sai lệch về lịch sử, các thế lực thù địch nhắm vào mục tiêu phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng. Nghiên cứu của các nhà khoa học Viện Sử học (VASS) đã chỉ ra các đặc điểm nổi bật nhất mà các thế lực thù địch thường xuyên tạc lịch sử bao gồm: Nhằm vào những vấn đề nhạy cảm, có giá trị biểu tượng tinh thần cao như ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, Đại thắng mùa Xuân 1975, chính sách với người có công...
Các thế lực thù địch cũng thường dựa vào những khoảng mờ, khoảng trống trong tài liệu lịch sử, hoặc trong nhận thức của quần chúng nhân dân để đưa ra những nhận định, kết luận sai trái; diễn giải lịch sử theo cảm xúc với mưu đồ chính trị nhằm thao túng tâm lý của một bộ phận người dân thiếu hiểu biết; sử dụng công nghệ tạo ra các video ngắn được tối giản hóa, dễ lan truyền, tạo ảo giác “dư luận đông đảo” khiến thông tin sai lệch lấn át thông tin chuẩn mực.
Theo Tiến sĩ Lê Quang Chắn, Viện Sử học, ngành sử học đã và đang thực hiện tốt vai trò của mình với nhiều công trình nghiên cứu, cung cấp các cơ sở khoa học thông qua những minh chứng từ luận cứ khoa học gốc, từ đó vạch trần những luận điệu sai trái của các thế lực thù địch. Phương thức đấu tranh, phản bác của giới sử học có sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả các liên ngành khảo cổ học, nhân học, văn hóa, Hán Nôm… tạo ra những chứng cứ không thể phủ nhận, làm sáng tỏ các vấn đề lịch sử còn nhiều tranh luận. Nhiều nhà sử học đã trực tiếp, chủ động lên tiếng, công bố các kết quả nghiên cứu tại các diễn đàn khoa học, tạp chí chuyên ngành và phương tiện truyền thông.
Tại Hội thảo “Khoa học xã hội và nhân văn với sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới”, các chuyên gia thống nhất nhận định, kết quả nghiên cứu của các ngành khoa học xã hội và nhân văn đã đóng góp tích cực trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Một lĩnh vực quan trọng khác là văn hóa học. Nghiên cứu của các nhà khoa học đã chỉ ra luận điệu phổ biến của các thế lực phản động về văn hóa là tuyên truyền Việt Nam có xu hướng đồng nhất văn hóa theo hướng lấy văn hóa người Việt làm trung tâm, coi nhẹ văn hóa các dân tộc thiểu số. Chúng sử dụng thông tin cắt ghép, bóp méo, cực đoan hóa các vấn đề văn hóa-đạo đức, gây tranh cãi, xung đột nhận thức, làm giảm niềm tin và sự đồng thuận xã hội.
Một số nội dung mang yếu tố kích động, giật gân, thiếu kiểm chứng góp phần làm xói mòn giá trị thẩm mỹ và chuẩn mực văn hóa cộng đồng, tạo tâm lý hoài nghi về đường lối lãnh đạo của Đảng, dẫn đến nguy cơ suy giảm niềm tin vào chế độ, vào giá trị dân tộc, ảnh hưởng đến ổn định chính trị…
Tại Hội thảo “Khoa học xã hội và nhân văn với sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới”, các chuyên gia thống nhất nhận định, kết quả nghiên cứu của các ngành khoa học xã hội và nhân văn đã đóng góp tích cực trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Đào tạo nhân lực khoa học và chiến lược truyền thông
Bằng các nghiên cứu tâm huyết, trách nhiệm, các nhà khoa học xã hội và nhân văn đang sử dụng lý luận khoa học để phản bác các luận điểm sai trái của thế lực thù địch một cách triệt để và thuyết phục; đồng thời tích cực tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ đảng viên. Tuy nhiên, trước yêu cầu của tình hình mới, việc đào tạo nguồn nhân lực khoa học và công tác truyền thông trong lĩnh vực bảo vệ nền tảng tư tưởng cần được nâng cao hơn nữa.
Tiến sĩ Đỗ Tất Cường, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, các kết quả nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn phải được chuyển thành giáo trình đại học, tài liệu bồi dưỡng cán bộ, phim tài liệu khoa học phổ thông, sách phổ biến kiến thức và các sản phẩm truyền thông đa phương tiện có sức lan tỏa mạnh trên không gian số.
Cần hình thành các nhóm nghiên cứu chính sách (think-tank) có khả năng tư vấn trực tiếp cho các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng. Có chế độ đãi ngộ, đầu tư và tổ chức phù hợp với tính chất mặt trận tiên phong của lĩnh vực này, xây dựng đội ngũ nhà khoa học trẻ có bản lĩnh chính trị, trình độ quốc tế và khả năng tác chiến trên không gian tư tưởng toàn cầu.
Cần tăng cường truyền thông chủ động, hiện đại hóa ngôn ngữ truyền thông. Phải chuyển từ truyền thông “đính chính thụ động” sang dẫn dắt dư luận bằng thông tin nhanh, chính xác, hấp dẫn.
Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Dũng, Hội Tâm lý học Việt Nam
Thực tế cho thấy, muốn đấu tranh có hiệu quả trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, không thể bỏ qua vai trò của công tác truyền thông, nhất là truyền thông số trong giai đoạn hiện nay. Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Dũng, Hội Tâm lý học Việt Nam kiến nghị, cần tăng cường truyền thông chủ động, hiện đại hóa ngôn ngữ truyền thông. Phải chuyển từ truyền thông “đính chính thụ động” sang dẫn dắt dư luận bằng thông tin nhanh, chính xác, hấp dẫn.
Cần đầu tư mạnh vào sản xuất video ngắn, infographic, podcast bằng công nghệ AI. Cần thiết lập trung tâm phân tích dư luận để nhận diện thông tin độc hại theo thời gian thực. Trung tâm này cần sử dụng công nghệ bigdata và machine learning để phát hiện các chiến dịch tấn công, từ đó đưa ra cảnh báo sớm. Ngoài ra, cần phát triển các nền tảng số “make in Vietnam”. Việc tự chủ về nền tảng giúp Việt Nam hạn chế phụ thuộc thuật toán nước ngoài và chủ động quản lý nội dung, giúp đạt kết quả cao trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Bài 1: Khoa học xã hội và nhân văn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
(★) Xem Báo Nhân Dân từ số ra ngày 29/1/2026.
