Điều này đặt ra yêu cầu, cùng với công tác kiểm soát, trấn áp tệ nạn ma túy, phải xây dựng một môi trường sống an toàn, bền vững cho người dân.
Thành phố Hồ Chí Minh xác định mục tiêu đến năm 2030 xây dựng một “Thành phố không ma túy”. Đây không đơn thuần là mục tiêu về an ninh trật tự, mà là định hướng phát triển mang tính chiến lược, gắn trực tiếp với chất lượng sống của người dân, năng lực cạnh tranh của đô thị và hình ảnh của thành phố trong mắt nhà đầu tư, du khách.
Những con số biết nói
Nhìn lại giai đoạn 2021-2025, có thể thấy rõ dấu ấn quyết liệt trong công tác giữ gìn an ninh trật tự, phòng chống tội phạm nói chung và ma túy nói riêng. Trong 5 năm, thành phố đã kéo giảm 13,1% tội phạm về trật tự xã hội so với giai đoạn 2016-2020; từng bước đẩy lùi tội phạm đường phố và “tín dụng đen”.
Trên mặt trận phòng chống ma túy, lực lượng chức năng thành phố đã lập nhiều chiến công lớn. Điển hình là việc khởi tố 2.501 bị can trong đường dây ma túy xuyên quốc gia, thu giữ gần 600 kg ma túy, bóc gỡ dòng tiền giao dịch lên đến 29.000 tỷ đồng. Song song đó, hơn 2.435 băng nhóm tội phạm cũng bị triệt xóa, hơn 11.300 đối tượng bị bắt giữ.
Những kết quả này không chỉ góp phần giữ vững an ninh trật tự mà còn tạo dựng môi trường an toàn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, du lịch và đời sống xã hội. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thành phố chuyển từ tư duy “phòng, chống” sang tư duy “xây dựng” một đô thị an toàn, lành mạnh ngay từ cơ sở.
Điểm nhấn đáng chú ý trong công tác phòng chống ma túy của thành phố là vai trò của phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Hiện nay, thành phố duy trì 39 mô hình tự quản về an ninh trật tự, trong đó tiêu biểu là “Mô hình 5+1”(Năm cá nhân hoặc tổ chức cùng hỗ trợ một người nghèo, người lầm lỗi).
Từ mô hình này, hơn 13.155 đối tượng đã được cảm hóa, giáo dục; hơn 5.325 người được hỗ trợ việc làm. Đây không chỉ là con số, mà là minh chứng cho cách tiếp cận nhân văn, lấy con người làm trung tâm, giúp người lầm lỡ có cơ hội làm lại cuộc đời, giảm nguy cơ tái nghiện, tái phạm.
Ở góc độ quản trị đô thị, thành phố đang thực hiện sự chuyển dịch căn bản: Từ xử lý tình huống sang quản lý rủi ro; từ phản ứng bị động sang phòng ngừa chủ động; từ quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu và công nghệ.
Quyết tâm vì mục tiêu phát triển bền vững của thành phố
Đồng chí Trần Lưu Quang, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Ngay trong tháng 1/2026, các nội dung của kế hoạch “Xây dựng thành phố không ma túy” sẽ được tích hợp vào các ứng dụng công nghệ, cho phép lãnh đạo thành phố theo dõi, giám sát tiến độ thực hiện ở từng địa phương theo thời gian thực. Cách làm này nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch, đồng thời nâng cao trách nhiệm của từng cấp, từng ngành.
Song hành với đó, phương châm “Ba giảm, năm tăng” được quán triệt xuyên suốt. Ba giảm gồm: Giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại của ma túy. Năm tăng gồm: Tăng cường sự lãnh đạo, tăng hiệu quả tổ chức thực hiện, tăng kiểm tra giám sát, tăng nguồn lực đầu tư và đặc biệt là tăng cường chuyển đổi số. Đây được xem là khung hành động tổng thể, giúp công tác phòng chống ma túy đi vào chiều sâu và bền vững.
Từ nay đến năm 2030, thành phố triển khai lộ trình xây dựng “Thành phố không ma túy” theo từng giai đoạn cụ thể. Năm 2026 là giai đoạn khởi động, phấn đấu 30% địa bàn cấp xã và toàn bộ cơ sở giáo dục, y tế, doanh nghiệp đạt chuẩn “không ma túy”. Đến năm 2027, giai đoạn tăng tốc, thành phố đặt mục tiêu 50% địa bàn cấp xã và 60% khu phố, ấp, khu dân cư không ma túy. Năm 2028 là giai đoạn nước rút, tỷ lệ này lần lượt đạt 80% và 90%.
Giai đoạn 2029-2030, thành phố hoàn thành mục tiêu 100% và duy trì bền vững trên toàn địa bàn. Trung tướng Mai Hoàng, Giám đốc Công an thành phố cho biết: Lực lượng công an đã chủ động nhận diện sớm các nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, tập trung vào năm nhóm tội phạm trọng điểm, trong đó có ma túy. Các đợt cao điểm trấn áp tội phạm sẽ tiếp tục được duy trì, với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Thời gian tới, Công an thành phố cũng đề ra nhiều giải pháp cụ thể như: Phát huy vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc thành phố và các tổ chức thành viên, phát động toàn dân tham gia phòng chống ma túy, triển khai đến tận khu phố, ấp; tập trung chuyển hóa địa bàn trọng điểm, phức tạp về ma túy nói riêng và về an ninh trật tự nói chung để tạo sự lan tỏa; lực lượng công an triển khai trấn áp mạnh mẽ các đối tượng, đường dây, ổ nhóm tội phạm mua bán, vận chuyển, sản xuất trái phép chất ma túy.
Thành phố cũng thực hiện đầu tư, nâng cao chất lượng công tác cai nghiện, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy; đổi mới phương pháp điều trị. Tăng cường hỗ trợ y tế, tâm lý, nghề nghiệp cho người sau cai, giảm tái nghiện một cách thực chất; bảo đảm nguồn lực, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực; mỗi xã, phường phải có cơ sở y tế đủ năng lực xác định tình trạng nghiện.
Ưu tiên kinh phí cho địa bàn trọng điểm, cho lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, phục vụ quản lý, dự báo, đấu tranh phòng chống ma túy một cách hiện đại, hiệu quả.
Khẳng định quyết tâm chính trị của thành phố, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang nhấn mạnh: Xây dựng “Thành phố không ma túy” không chỉ là mục tiêu về an ninh, mà là sứ mệnh phát triển toàn diện con người, gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội. Đó là hành trình gian nan nhưng không được phép lùi bước, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của toàn dân.
Với nền tảng đã có, lộ trình rõ ràng và cách tiếp cận bài bản, khoa học, thành phố đang từng bước hiện thực hóa khát vọng về một đô thị an toàn, nhân văn, nơi mỗi khu dân cư bình yên, mỗi gia đình yên tâm và mỗi đứa trẻ có tương lai không bị bóng đen ma túy che phủ.
