Thực tế này cũng đòi hỏi các hợp tác xã phải thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường năng lực quản trị và xây dựng các mô hình sản xuất kinh doanh chuyên nghiệp, hiện đại.
Mục tiêu đặt ra năm 2030 là cả nước có khoảng 140.000 tổ hợp tác với 2 triệu thành viên, 45.000 hợp tác xã với 8 triệu thành viên, cả nước có 5.000 hợp tác xã và 500 tổ hợp tác ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất và tiêu thụ nông sản, thực hiện truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa nông sản.
Đến hết năm 2025, cả nước có 35.041 hợp tác xã
Báo cáo số 768/BC-BTC ngày 12/12/2025 của Bộ Tài chính về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021-2025 và định hướng Kế hoạch giai đoạn 2026-2030 chỉ rõ, trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước nhiều biến động phức tạp, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã vẫn từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong nền kinh tế, có sự chuyển biến rõ nét về chất lượng, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt tại khu vực nông thôn.
Thống kê sơ bộ đến hết năm 2025, cả nước có 35.041 hợp tác xã, đạt mục tiêu kế hoạch đề ra; tổng số thành viên hợp tác xã đạt gần 6 triệu người; cả nước có 164 Liên hiệp hợp tác xã với hơn 1 triệu hợp tác xã thành viên. Chất lượng hoạt động hợp tác xã được cải thiện với 78,1% hoạt động đạt loại khá, tốt, vượt mục tiêu kế hoạch. Doanh thu bình quân của một hợp tác xã đạt khoảng 4,56 tỷ đồng/năm, lãi bình quân đạt 421 triệu đồng/hợp tác xã/năm, tăng 34% so năm 2020. Thu nhập bình quân của lao động thường xuyên trong hợp tác xã đạt khoảng 64 triệu đồng/người/năm, tăng gần 25% so đầu kỳ.
Đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã có bước tiến rõ rệt về trình độ và năng lực quản trị. Đến năm 2025, cả nước có gần 136 nghìn cán bộ quản lý hợp tác xã, trong đó 25,5% có trình độ cao đẳng, đại học trở lên. Nhiều hợp tác xã đã chủ động đổi mới phương thức quản lý, ứng dụng công nghệ số, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
Kinh tế tập thể tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, với khoảng 23.455 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Gần 40% hợp tác xã nông nghiệp tham gia liên kết chuỗi giá trị; hàng nghìn hợp tác xã tham gia Chương trình OCOP (mỗi xã một sản phẩm), ứng dụng công nghệ cao và từng bước chuyển đổi số. Các hợp tác xã phi nông nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại, dịch vụ, xây dựng, vận tải, tín dụng cũng phát triển đa dạng về mô hình, quy mô, xuất hiện nhiều mô hình gắn với du lịch cộng đồng, môi trường, logistics, thương mại điện tử.
Kinh tế tập thể chuyển biến về chất, tạo nền tảng phát triển bền vững giai đoạn 2026–2030
Theo Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Tâm, trong giai đoạn 2026-2030, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến khó lường nhưng cũng mở ra các cơ hội mới nhờ cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm, trên cơ sở tổng kết giai đoạn 2021-2025, Kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030 được xác định theo hướng đổi mới mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả và tính bền vững; phát triển hợp tác xã kiểu mới hoạt động đúng bản chất, lấy thành viên làm trung tâm, gắn với thị trường và chuỗi giá trị; hướng tới mô hình hiện đại, xanh, bao trùm.
Bộ Tài chính đề xuất 7 nhóm giải pháp trọng tâm, gồm: hoàn thiện thể chế, chính sách; nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước; phát triển hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị; hỗ trợ tiếp cận đất đai, vốn, tín dụng, khoa học-công nghệ; đẩy mạnh chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đổi mới công tác tuyên truyền, nhân rộng mô hình hiệu quả.
Có thể thấy, trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước nhiều biến động phức tạp, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã vẫn từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong nền kinh tế, có sự chuyển biến rõ nét về chất lượng, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt tại khu vực nông thôn.
