Tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 37-NQ/TW về công tác lý luận và định hướng nghiên cứu đến năm 2030

Kết luận nêu rõ:

Sau hơn 10 năm thực hiện Nghị quyết số 37-NQ/TW, công tác lý luận đã đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần hoàn thiện hệ thống lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao nhận thức, tư duy lý luận, bản lĩnh chính trị và năng lực hành động cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân; thúc đẩy sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Tuy nhiên, công tác lý luận còn chậm đổi mới, chưa theo kịp sự phát triển của thực tiễn, chưa phát huy tốt vai trò định hướng, dẫn dắt, thúc đẩy thực tiễn; công tác giáo dục, tuyên truyền chưa đáp ứng yêu cầu; chất lượng đội ngũ cán bộ lý luận chưa đồng đều, thiếu chuyên gia đầu ngành; phát huy dân chủ trong nghiên cứu còn hạn chế; hợp tác quốc tế chưa được quan tâm đúng mức.

Đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới trong bối cảnh thế giới, khu vực đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại, tạo ra nhiều thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen; trong nước đang triển khai những quyết sách chiến lược, đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới cao hơn, đòi hỏi công tác lý luận phải đổi mới mạnh mẽ, vươn lên tầm cao mới, nâng cao tính dự báo chiến lược, chất lượng, hiệu quả, góp phần định hướng nhận thức, tư duy và hành động, bám sát, thúc đẩy thực tiễn, góp phần hoàn thành mục tiêu phát triển, vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Bộ Chính trị yêu cầu tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 37-NQ/TW, tập trung làm tốt những nội dung sau:

Các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên nhận thức sâu sắc, đầy đủ, toàn diện về vai trò, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của công tác lý luận. Đổi mới mạnh mẽ tư duy, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy hành động hiệu quả, phục vụ, kiến tạo phát triển. Nêu cao trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo, bảo đảm triển khai đồng bộ, toàn diện các nội dung, nhiệm vụ của công tác lý luận, từ tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận đến định hướng chiến lược, hoạch định chính sách, tổ chức thực hiện; rút ngắn thời gian thể chế hóa, cụ thể hóa nghị quyết, kịp thời đề ra chương trình hành động cụ thể, thiết thực, khả thi; tổ chức thực hiện khẩn trương, quyết liệt.

Tập trung hoàn thiện hệ thống lý luận, làm rõ những vấn đề cấp thiết, chiến lược, trọng yếu, cốt lõi; tăng cường nghiên cứu liên ngành, lĩnh vực, địa bàn; đến năm 2030 đạt 3 mục tiêu để thúc đẩy chỉ đạo thực tiễn: (1) Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030). (2) Xây dựng Cương lĩnh phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới trên cơ sở tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1991-2031). (3) Hoàn thiện cơ bản hệ thống lý luận về đường lối đổi mới phục vụ hoạch định và thực hiện các chủ trương lớn đáp ứng 2 mục tiêu 100 năm, bảo đảm giữ vững ổn định, phát triển nhanh, bền vững đất nước, nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân.

Coi trọng đổi mới công tác nghiên cứu, học tập, quán triệt, phổ biến lý luận, xây dựng chương trình hành động bảo đảm sát thực tiễn, khả thi, hiệu quả, kịp thời đưa lý luận vào cuộc sống; quy định cụ thể trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện.

Tập trung đổi mới nội dung, chương trình giáo dục lý luận chính trị trên cơ sở Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, bảo đảm hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới; bảo đảm đúng chức năng của hệ thống trường đảng và hệ thống giáo dục quốc dân, phù hợp với từng đối tượng, lĩnh vực đào tạo, tăng tính liên thông. Đẩy mạnh tuyên truyền lý luận gắn với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, các phong trào thi đua yêu nước, nâng cao tư duy, nhận thức, bản lĩnh chính trị, năng lực hành động cho cán bộ, đảng viên, nhân dân, tạo sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, đồng thuận trong xã hội.

Tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên mặt trận tư tưởng, lý luận, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Chủ động điều tra, nắm bắt, dự báo sớm tình hình, xu hướng, cung cấp luận cứ khoa học, có tính chiến đấu cao để kịp thời định hướng, dẫn dắt dư luận xã hội tích cực; kiểm soát, mở rộng phạm vi, nội dung, hình thức đấu tranh trên không gian mạng; tăng cường đối thoại, thuyết phục, cảm hóa, đồng thời kiên trì, kiên quyết đấu tranh với những quan điểm lệch lạc, sai trái, phòng, chống âm mưu "diễn biến hòa bình".

Tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan nghiên cứu lý luận. Phát huy vai trò định hướng công tác lý luận của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; vai trò tư vấn của Hội đồng Lý luận Trung ương; vai trò nghiên cứu lý luận của các cơ quan, viện, học viện, Trường đại học, cơ quan nghiên cứu của các ban, bộ, ngành, địa phương. Tăng cường phối hợp giữa cơ quan nghiên cứu và cơ quan tham mưu hoạch định chính sách; tăng cường hợp tác, chia sẻ thông tin, kết quả nghiên cứu giữa các cơ quan, đơn vị nghiên cứu. Xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ lý luận trình độ cao, chuyên gia đầu ngành; ban hành cơ chế đặc thù, vượt trội để thu hút cán bộ giỏi, cán bộ trẻ có triển vọng, hình thành lực lượng nghiên cứu lớn mạnh, tinh nhuệ, sắc bén.

Mở rộng hơn nữa thực hành dân chủ, khuyến khích tranh luận, phản biện; khắc phục triệt để tư tưởng bảo thủ, giáo điều trong nghiên cứu lý luận. Phát huy tính chủ động, dám nghĩ, dám bảo vệ chân lý khoa học và những vấn đề đúng đắn mà thực tiễn đã kiểm nghiệm, đúc rút; huy động trí tuệ, tâm huyết của các nhà khoa học ở trong và ngoài nước, các cơ quan, tổ chức và Nhân dân trong đóng góp ý tưởng, phát triển lý luận. Ưu tiên bố trí, bảo đảm ngân sách và cơ chế trọng điểm cấp quốc gia trong tổ chức và thực hiện các chương trình nghiên cứu lý luận; kết nối, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội hóa. Hoàn thiện thể chế, thiết lập chính sách đủ mạnh cho nghiên cứu lý luận, nhất là về quản lý, phân bổ, sử dụng tài chính, tiếp nhận kinh phí tài trợ, thanh quyết toán, chuyển giao, ứng dụng kết quả nghiên cứu. Đầu tư cơ sở kỹ thuật, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu lý luận quốc gia.

Tăng cường mở rộng, đa dạng hóa các hoạt động trao đổi lý luận với đảng cộng sản các nước, nhất là các đảng cộng sản các nước anh em; đối thoại chính sách với các đảng cộng sản ở các nước phát triển, các nước đối tác chiến lược, Đối tác chiến lược toàn diện, các tổ chức, quỹ nghiên cứu quốc tế. Đẩy mạnh hợp tác đào tạo, nghiên cứu lý luận. Tăng cường tuyên truyền, thông tin đối ngoại về đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam, thành quả lý luận của Đảng, thành tựu đổi mới của đất nước.

Bộ Chính trị yêu cầu các ban đảng Trung ương, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương tổ chức quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Kết luận; đưa nội dung công tác lý luận vào chương trình, kế hoạch công tác hằng năm và phân công tổ chức, cá nhân phụ trách; định kỳ kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện.

Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thiện pháp luật, xác định các định hướng tổng kết thực tiễn, hoàn thiện lý luận có vai trò nền tảng, cốt lõi phục vụ hoạch định, xây dựng, điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo: Xây dựng kế hoạch hành động thực hiện Kết luận; phối hợp Đảng ủy Quốc hội thể chế hóa công tác quản lý hoạt động khoa học, nghiên cứu lý luận. Bộ Khoa học và Công nghệ tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù về nguồn lực con người, về đầu tư tài chính; chế độ, chính sách cho những người làm công tác lý luận; về cơ sở hạ tầng, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số phục vụ công tác nghiên cứu lý luận; xây dựng Quỹ Nghiên cứu lý luận quốc gia. Bộ Nội vụ xây dựng quy định chức danh, tiêu chuẩn, chế độ đối với cán bộ làm công tác lý luận. Bộ Giáo dục và Đào tạo tham mưu xây dựng đề án, chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ giảng viên, giáo viên lý luận chính trị; quy định đặc thù trong việc phong học hàm đối với giảng viên, giáo viên lý luận chính trị.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương: Chủ trì, xây dựng kế hoạch triển khai Kết luận; kiểm tra, giám sát việc thực hiện, định kỳ báo cáo Bộ Chính trị. Chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan xây dựng định hướng chiến lược nghiên cứu lý luận (2025-2030); chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số; quy chế phối hợp giữa các cơ quan nghiên cứu lý luận; giải thưởng lý luận quốc gia. Chủ trì, phối hợp Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo rà soát, đổi mới chương trình, phương pháp giáo dục lý luận trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì xây dựng và triển khai các chương trình, đề án tổng kết, nghiên cứu lý luận; Phối hợp Ban tổ chức Trung ương và các cơ quan liên quan tham mưu xây dựng đề án đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lý luận trình độ cao, chuyên gia đầu ngành, chuyên sâu; chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị trong hệ thống trường chính trị.