Thiết lập cơ chế phối hợp liên thông giữa hải quan và quản lý xuất nhập cảnh

Báo cáo tóm tắt quá trình xây dựng Quy chế, đồng chí Nguyễn Sỹ Hoàng, Trưởng Ban Nghiệp vụ thuế hải quan (Cục Hải quan) cho biết Quy chế được hình thành trên tinh thần “sát thực tiễn – thượng tôn pháp luật”, xuất phát từ yêu cầu tổng kết 5 năm thực hiện Thông tư số 79/2020/TT-BCA. Trên cơ sở khảo sát thực tế tại các cửa khẩu, lấy ý kiến rộng rãi từ hải quan và công an cửa khẩu, cùng nhiều vòng trao đổi, chỉnh lý, dự thảo Quy chế đã được hoàn thiện với cấu trúc chặt chẽ, tinh gọn, bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Theo quy chế, việc trao đổi, cung cấp thông tin phục vụ quản lý nhà nước về hải quan và xuất nhập cảnh giữa Cục Hải quan và Cục Quản lý xuất nhập cảnh sẽ được thực hiện trên 3 trụ cột chính.

Thứ nhất, về tạm hoãn xuất cảnh: Quy định chi tiết cơ chế trao đổi thông tin về tạm hoãn xuất cảnh, gia hạn tạm hoãn xuất cảnh đối với trường hợp người nộp thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế và hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh đối với trường hợp người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ thuế. Việc ký kết quy chế này sẽ đánh dấu bước đột phá về chuyển đổi số trong công tác trao đổi dữ liệu tạm hoãn xuất cảnh giữa hai cơ quan. Theo đó, dự kiến thời gian tới dữ liệu được trao đổi tự động theo thời gian thực thông qua hệ thống công nghệ thông tin liên thông; đáp ứng yêu cầu số hóa và hiện đại hóa công tác nghiệp vụ của hai bên.

Thứ hai, về công tác soi chiếu kiểm tra hành lý: Quy chế đã xác lập khuôn khổ pháp lý thống nhất cho công tác phối hợp giám sát quản lý, làm rõ nguyên tắc, nội dung, hình thức và trách nhiệm của mỗi bên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, khắc phục tình trạng phối hợp mang tính tự phát, chưa đồng bộ như trước đây. Thống nhất quy trình phối hợp trong vận hành, khai thác thiết bị soi chiếu dùng chung, đặc biệt đối với hành lý xách tay và hành lý ký gửi của hành khách trên các chuyến bay quốc tế. Qua đó, nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật; đồng thời đảm bảo yêu cầu an ninh hàng không và quản lý nhà nước về hải quan; tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực, trang thiết bị của nhà nước

Thứ ba, về công tác phòng, chống buôn lậu, hàng cấm: Quy chế đã thống nhất làm rõ các nội dung thông tin cần trao đổi để phục vụ công tác phòng chống buôn lậu và phòng chống tội phạm giữa hai bên; làm rõ mối quan hệ phối hợp giữa hai cơ quan khi phát sinh các vụ việc vi phạm pháp luật xảy ra trên cùng địa bàn được giao quản lý góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị nghiệp vụ của hai cơ quan. Thông qua việc ký kết quy chế này, việc trao đổi và cung cấp thông tin giữa hai cơ quan sẽ đảm bảo việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật xảy ra trên địa bàn của hai bên được nhanh chóng, kịp thời hơn.

Phát biểu tại buổi lễ, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ nhấn mạnh việc ký kết Quy chế là bước cụ thể hóa chủ trương của Chính phủ về tăng cường phối hợp liên ngành trong quản lý nhà nước. Theo Cục trưởng, ngay sau khi Quy chế có hiệu lực, Cục Hải quan sẽ tập trung đưa các nội dung phối hợp vào quy trình nghiệp vụ, đặc biệt là bảo đảm cung cấp thông tin người nộp thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ một cách chính xác, kịp thời; đồng thời phối hợp vận hành mô hình soi chiếu chung theo nguyên tắc “một cửa, một lần dừng”, vừa nâng cao hiệu quả kiểm soát, vừa tạo thuận lợi cho hành khách. Cùng với đó là ưu tiên xây dựng hệ thống kết nối, chia sẻ dữ liệu tự động và kiện toàn đầu mối phối hợp từ trung ương đến địa phương, nhất là tại các sân bay quốc tế trọng điểm.

Thay mặt Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Trung tướng, Cục trưởng Phạm Đăng Khoa khẳng định: Quy chế phối hợp được ký kết có ý nghĩa như một cơ chế vận hành cụ thể, giúp hai bên “nối” những khâu liên quan trực tiếp tại cửa khẩu hàng không: từ trao đổi thông tin, phối hợp xử lý tình huống, đến bảo đảm kỷ luật dữ liệu và chuẩn hóa quy trình tác nghiệp, hướng tới mục tiêu chung: xây dựng hệ thống cảng hàng không, sân bay Việt Nam vừa bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn, vừa bảo đảm văn minh, hiện đại, thân thiện, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp và du khách quốc tế.

Kết thúc buổi lễ, lãnh đạo hai cơ quan khẳng định việc ký kết và triển khai quy chế phối hợp là nền tảng quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực hải quan-xuất nhập cảnh, góp phần ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, đảm bảo an ninh hàng không mà vẫn tạo điều kiện thông thoáng cho hoạt động xuất nhập cảnh và thương mại quốc tế.