Phối cảnh phương án 1 Ga Lào Cai.
Phối cảnh phương án 1 Ga Lào Cai.

Tạo động lực, phát huy lợi thế cửa ngõ kết nối giao thương

Là công trình giao thông trọng điểm quốc gia, dự án thành phần 1, thuộc dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng đã được khởi công ngày 19/12/2025 vừa qua. Dự án khi hoàn thành sẽ tạo động lực mới thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.

Tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng có tổng chiều dài tuyến chính hơn 390 km, trong đó đoạn đi qua tỉnh Lào Cai dài 143,64 km. Đây là đoạn khởi đầu của toàn tuyến, kết nối trực tiếp với mạng lưới đường sắt Trung Quốc tại khu vực cửa khẩu Lào Cai, đồng thời mở ra trục vận tải hiện đại, liên thông từ biên giới phía bắc đến vùng Thủ đô và hệ thống cảng biển lớn của miền bắc.

Theo thiết kế, tuyến đường sắt sử dụng khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, vận chuyển chung hành khách và hàng hóa, tốc độ thiết kế 160 km/giờ đối với tuyến chính đoạn từ ga Lào Cai (mới) đến ga Nam Hải Phòng, 120 km/giờ đối với đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội và 80 km/giờ đối với các đoạn tuyến còn lại, đáp ứng yêu cầu vận tải khối lượng lớn, an toàn và hiệu quả.

Tuyến đường sắt đi qua sáu tỉnh, thành phố gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Đoạn tuyến qua Lào Cai, dự kiến có 5 nhà ga và 4 trạm tác nghiệp kỹ thuật, trong đó ga Lào Cai mới được xác định là đầu mối quan trọng, giữ vai trò trung tâm trung chuyển hàng hóa và hành khách của khu vực. Việc khởi công dự án được đánh giá là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, nhất là hạ tầng chiến lược mang tính liên vùng, liên quốc gia.

Đối với Lào Cai, tuyến đường sắt mới không chỉ bổ sung thêm phương thức vận tải quan trọng, mà còn mở ra không gian phát triển, tạo điều kiện để tỉnh phát huy tối đa lợi thế vị trí địa lý là cửa ngõ kết nối giao thương giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng tây nam Trung Quốc.

Khi tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng hoàn thành, thời gian và chi phí vận chuyển hàng hóa từ Lào Cai đi các tỉnh, thành phố lớn và ra cảng biển sẽ được rút ngắn đáng kể.

Điều này giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất, nhập khẩu qua cửa khẩu Lào Cai, đặc biệt là nông sản, khoáng sản và sản phẩm công nghiệp chế biến. Đồng thời, tuyến đường sắt tạo điều kiện thu hút các dự án đầu tư vào lĩnh vực logistics, kho bãi, công nghiệp phụ trợ, hình thành chuỗi giá trị sản xuất-vận tải-tiêu thụ đồng bộ hơn.

Để triển khai dự án, tỉnh Lào Cai phải thu hồi gần 1.300 ha đất, ảnh hưởng đến hơn 6.500 hộ dân cùng nhiều tổ chức, doanh nghiệp, với tổng chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 8.200 tỷ đồng; bố trí xây dựng 38 khu tái định cư tập trung và di dời 41 cơ sở sản xuất. Đây là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở.

Trên cơ sở xác định rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của dự án, các cấp, các ngành của tỉnh đã chủ động, linh hoạt trong công tác tuyên truyền, vận động, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Nhờ đó, công tác giải phóng mặt bằng đang được triển khai thuận lợi, nhận được sự đồng thuận, ủng hộ cao của nhân dân.

Bày tỏ niềm vui và kỳ vọng dự án sẽ mở ra không gian phát triển mới cho địa phương, anh Nguyễn Ngọc Vinh, phường Lào Cai chia sẻ: “Ngay từ khi được thông báo di dời để nhường đất cho dự án, gia đình tôi và nhiều hộ dân khác đều ủng hộ, nhất trí. Với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, gia đình tôi đã chuyển đến nơi ở tạm trong thời gian chờ bố trí tái định cư. Dự án được khởi công khiến tôi rất phấn khởi, đây là công trình lớn, có ý nghĩa quan trọng, mang đến động lực phát triển mới cho tỉnh”.

Đồng chí Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai cho biết: “Dự án tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng được khởi công là dấu mốc quan trọng, chào mừng Đại hội đại biểu lần thứ XIV của Đảng, là bước khởi đầu hiện thực hóa mục tiêu xây dựng tuyến đường sắt mới hiện đại, đồng bộ nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải trên hành lang Đông-Tây, kết nối liên vận quốc tế giữa Việt Nam và Trung Quốc. Công trình này sẽ tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội nhanh và bền vững, phát huy tối đa lợi thế của các phương thức trên hành lang kinh tế Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, góp phần bảo đảm quốc phòng-an ninh và hội nhập quốc tế. Tỉnh Lào Cai cam kết sẽ tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn, làm tốt công tác giải phóng mặt bằng; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan để triển khai dự án bảo đảm đúng tiến độ và chất lượng”.

Xem thêm