Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đầy biến động, kiều hối không chỉ là “món quà” Tết ý nghĩa cho hàng triệu gia đình mà còn trở thành nguồn lực vàng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Nguồn lực vàng cho nền kinh tế
Theo Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), dòng chảy di cư toàn cầu hiện đạt khoảng 304 triệu người. Là một phần của xu thế đó, cộng đồng hơn 6 triệu người Việt Nam đang sinh sống, làm việc tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ đã trở thành cầu nối kinh tế quan trọng với quê hương. Sự đa dạng của cộng đồng này từ lao động, du học sinh đến các chuyên gia, doanh nhân, tạo nên một dòng chảy kiều hối bền vững.
Thực tế cho thấy, kiều hối mang tính chu kỳ rõ nét, thường tăng mạnh từ quý IV và đạt đỉnh vào dịp cận Tết Nguyên đán. Đây là thời điểm người Việt xa quê gửi tiền về hỗ trợ gia đình sửa sang nhà cửa, chi tiêu trong dịp Tết, đầu tư sản xuất, kinh doanh hoặc tích lũy cho các kế hoạch dài hạn. Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh, địa bàn tiếp nhận khoảng 60% lượng kiều hối cả nước, 9 tháng năm 2025, lượng kiều hối đạt gần 8 tỷ USD, tăng hơn 6% so với cùng kỳ năm 2024.
Đáng chú ý, dù quý III/2025 có sự sụt giảm nhẹ so với quý trước, nhưng lượng kiều hối vẫn duy trì mức tăng trưởng ấn tượng 18% so với cùng kỳ năm trước. Ước tính trong cả năm 2025, lượng kiều hối về Thành phố Hồ Chí Minh có thể đạt khoảng 10,5 tỷ USD. Trên quy mô cả nước, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, kiều hối đạt mức kỷ lục hơn 16 tỷ USD, là nguồn lực vật chất to lớn, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia tài chính-ngân hàng cũng nhận định, kiều hối đóng vai trò đa năng trong nền kinh tế. Bên cạnh việc nâng cao đời sống cho hàng triệu hộ gia đình, dòng ngoại tệ này còn góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc gia, giúp gia tăng dự trữ ngoại hối, ổn định tỷ giá và củng cố giá trị đồng Việt Nam, qua đó góp phần hỗ trợ và phát huy hiệu quả chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Quan trọng hơn, kiều hối giúp quốc gia giảm phụ thuộc vào các nguồn vốn vay nước ngoài, từ đó giảm áp lực tài chính và chi phí trả nợ.
Nhận thức được tầm quan trọng của kiều hối, các ngân hàng thương mại đã biến mảng dịch vụ này thành một “đường đua” cạnh tranh khốc liệt, nhất là trong dịp cao điểm Tết Nguyên đán. Để thu hút dòng tiền, các ngân hàng không chỉ dừng lại ở các chương trình khuyến mãi truyền thống mà còn tập trung vào chiến lược số hóa toàn diện. Điểm nhấn trong mùa kiều hối năm nay là sự hợp tác sâu rộng giữa các ngân hàng trong nước với các tập đoàn chuyển tiền quốc tế hàng đầu.
Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Nam Á (SeABank) đã “bắt tay” cùng MoneyGram để triển khai giải pháp nhận kiều hối trực tuyến 24/7 trên ứng dụng SeAMobile. Giải pháp này cho phép tiền chuyển thẳng vào tài khoản người nhận mà không cần đến quầy giao dịch, xóa bỏ rào cản về thời gian và khoảng cách địa lý.
Nhiều năm liên tiếp nằm trong nhóm 10 quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới, Việt Nam đang bước vào mùa cao điểm đón dòng ngoại tệ từ nước ngoài đổ về. Với quy mô hơn 16 tỷ USD mỗi năm, kiều hối đang khẳng định vai trò là “dòng vốn mềm” nhưng có sức lan tỏa lớn đối với nền kinh tế.
Trong khi đó, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank), đại lý chi trả lớn nhất của Western Union tại Việt Nam lại triển khai chương trình “Mùa kiều hối 2026”.
Theo đó, từ ngày 15/12/2025 đến 28/2/2026, Agribank sẽ triển khai các hình thức quay số trúng thưởng trực tiếp tại quầy và mini game trên mạng xã hội.
Sự kết hợp giữa mạng lưới chi nhánh rộng khắp của Agribank và kinh nghiệm hơn 174 năm của Western Union đã tạo ra một kênh nhận tiền an toàn, đáng tin cậy cho người dân ở cả vùng sâu, vùng xa.
Các ngân hàng khác như Ngân hàng Thương mại cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) cũng không đứng ngoài cuộc khi ký hợp tác với TerraPay (Vương quốc Anh) để mở rộng dịch vụ chi trả,... Nhìn chung, xu hướng hiện nay là tối ưu hóa tỷ giá mua kiều hối, miễn giảm phí dịch vụ và rút ngắn thời gian giao dịch đến mức thấp nhất để cạnh tranh với các kênh chuyển tiền không chính thức.
Hướng tới phát triển bền vững
Những thay đổi trong dịch vụ ngân hàng đã tác động trực tiếp đến thói quen của người nhận kiều hối. Chị Bích Hạnh (Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ, trước đây mỗi lần chị gái gửi tiền từ Đức về, gia đình chị thường phải nhờ người quen mang về hoặc qua các kênh trung gian không chính thức, mất thời gian chờ đợi, chi phí cao và tiềm ẩn rủi ro, còn hiện nay thì khác hẳn.
“Chỉ mất vài phút, tiền đã về tài khoản. Tôi có thể rút tiền mặt hoặc thanh toán ngay bằng điện thoại. Dịp cuối năm còn được miễn phí, tỷ giá tốt, lại được ngân hàng tặng quà, rất tiện lợi”, chị Bích Hạnh nói.
Không chỉ riêng gia đình chị Hạnh, nhiều người dân cho biết, việc nhận kiều hối qua ngân hàng hiện nay đã đơn giản và minh bạch hơn rất nhiều. Chính sự thuận tiện này đang góp phần kéo dòng kiều hối vào hệ thống chính thức, hạn chế các kênh chuyển tiền không kiểm soát, đồng thời giúp dòng tiền được quản lý và sử dụng hiệu quả hơn cho nền kinh tế.
Dự báo trong năm 2026, dòng kiều hối sẽ tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng nhờ những chuyển biến tích cực từ chính sách trong nước. Một trong những điểm sáng là Luật Đất đai 2024 (sửa đổi) với quy trình thông thoáng hơn, giúp kiều bào sở hữu nhà đất tại Việt Nam dễ dàng hơn. Khi đầu tư vào bất động sản trở nên thuận lợi, dòng tiền từ nước ngoài được kỳ vọng sẽ chảy về mạnh mẽ hơn.
Bên cạnh đó, dòng kiều hối cũng đang có sự dịch chuyển về cơ cấu địa lý. Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh, tuy châu Á vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất (50%), tiếp đến là châu Mỹ (30%), nhưng lượng tiền chuyển về từ các thị trường mới như châu Phi đã ghi nhận mức tăng trưởng đột phá lên tới 150%, điều này cho thấy sự mở rộng địa bàn hoạt động và làm việc của cộng đồng người Việt trên toàn thế giới.
Mặc dù đóng vai trò ngày càng quan trọng, kiều hối vẫn mang tính tự nguyện và phụ thuộc lớn vào niềm tin của kiều bào đối với môi trường kinh tế trong nước. Vì vậy, để thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn lực này, điều cốt lõi vẫn là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, điều hành tỷ giá linh hoạt và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng. Cùng với đó, để nguồn lực kiều hối phát huy tối đa hiệu quả, các chuyên gia cho rằng cần có những định hướng mang tính chiến lược hơn.
Nhóm nghiên cứu của Tiến sĩ Trịnh Thị Thu Hằng (Trường đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội) đề xuất, cần hoàn thiện hệ thống chính sách để khuyến khích kiều bào chuyển tiền về dưới các hình thức tiết kiệm, đầu tư sản xuất, góp vốn kinh doanh, khởi nghiệp hoặc tham gia các dự án cộng đồng. Việc định hướng kiều hối vào các lĩnh vực như giáo dục, y tế, khoa học-công nghệ và tài chính xanh sẽ tạo ra giá trị bền vững cho xã hội, tránh tình trạng dòng tiền chỉ tập trung vào đầu cơ tài sản, gây bất ổn thị trường.
