Nỗ lực giảm thiểu rác thải nhựa để du lịch phát triển bền vững

Ngày 6/2, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam phối hợp Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo tham vấn đánh giá cơ sở tình hình ô nhiễm chất thải nhựa ngành du lịch tại Ninh Bình. Hội thảo nhằm đánh giá cơ sở hiện trạng ô nhiễm chất thải nhựa trong ngành du lịch và kiến nghị các giải pháp nhằm giảm thiểu rác thải nhựa, nâng tầm du lịch Việt Nam.

Du lịch tăng trưởng nhanh kéo theo áp lực về môi trường

Hội thảo tham vấn đánh giá cơ sở tình hình ô nhiễm chất thải nhựa ngành du lịch thuộc khuôn khổ Chương trình Đổi mới sáng tạo mảng Nhựa toàn cầu (GPIP) giai đoạn II của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam.

Phát biểu tại sự kiện, Phó Cục trưởng Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu chia sẻ: Trong hai năm qua, du lịch Việt Nam đã phục hồi và phát triển ngoạn mục với lượng khách quốc tế và nội địa năm 2025 đạt đỉnh cao nhất từ khi thành lập ngành đến nay, trở thành điểm sáng về tăng trưởng du lịch trong khu vực và trên thế giới. Dù vậy, ngành du lịch Việt Nam cũng đối mặt với những thách thức không nhỏ; trong đó, rác thải nhựa, đặc biệt là những đồ nhựa dùng một lần đang trở thành vấn đề đáng lo ngại tại nhiều điểm đến và cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch.

Du lịch đang tăng trưởng mạnh, kéo theo áp lực môi trường, nhất là chất thải nhựa dùng một lần. Các sản phẩm nhựa, bao bì nhựa đang trở thành rủi ro, gây ảnh hưởng trực tiếp tới hình ảnh điểm đến, sức cạnh tranh và sinh kế du lịch.

Tại Việt Nam, mỗi ngày có khoảng 70 nghìn tấn rác thải sinh hoạt thải ra môi trường, lượng tiêu thụ nhựa bình quân của một người là 81kg/năm. Theo UNDP, nếu không có những biện pháp quản lý môi trường hiệu quả, đặc biệt là kiểm soát ô nhiễm nhựa, những giá trị cốt lõi làm nên sức hấp dẫn của du lịch sẽ bị suy thoái.

Theo bà Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng phòng Lưu trú du lịch (Cục Du lịch quốc gia Việt Nam), ngành du lịch gặp khó khăn trong việc thúc đẩy du lịch xanh bởi việc thay đổi quy trình hoạt động, quy định của đơn vị cần thời gian. Bên cạnh đó, còn có những khó khăn về tài chính do cơ sở quy mô nhỏ, không có đủ tiềm lực để triển khai các chương trình lớn, đầu tư thiết bị xử lý rác.

Bên cạnh đó, một số chủ cơ sở quan tâm đến lợi ích trước mắt, chưa thực sự nhận thức đầy đủ về phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Các đơn vị cũng chưa có nhân lực chuyên trách về bảo vệ môi trường. Nhà điều hành, chủ đầu tư còn lúng túng trong việc định hướng về phát triển du lịch bền vững. Đặc biệt là khó khăn trong việc kết nối, tư vấn phát triển sản phẩm của các ngành, đơn vị cung cấp dịch vụ liên quan cho khách để hình thành sản phẩm phù hợp nhu cầu của doanh nghiệp và khách du lịch.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Trung Lương, chuyên gia tư vấn du lịch của UNDP thông tin: Các sản phẩm nhựa hiện vẫn có thị trường tiêu thụ lớn, lợi nhuận cao. Không ít cơ sở tiêu thụ vẫn ưu tiên lựa chọn những sản phẩm nhựa bởi giá thành rẻ, thuận tiện trong việc đóng gói và bảo quản thực phẩm với nhu cầu sử dụng thường xuyên. Ngoài ra, khách du lịch vẫn còn phụ thuộc vào thói quen này cũng như chưa có lựa chọn thay thế hiệu quả.

Yêu cầu tất yếu để phát triển du lịch bền vững, xanh và có trách nhiệm

Ô nhiễm rác thải nhựa không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường sinh thái, đa dạng sinh học mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng điểm đến, trải nghiệm của du khách và năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong dài hạn.

"Giảm thiểu rác thải nhựa không còn là lựa chọn mà là yêu cầu tất yếu trong tiến trình phát triển du lịch bền vững, xanh và có trách nhiệm", Phó Cục trưởng Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu nhận định.

Theo đó, thời gian qua, Chính phủ Việt Nam đã đưa vấn đề giảm thiểu rác thải nhựa vào các định hướng chiến lược và kế hoạch hành động của quốc gia, kết hợp giữa quản lý bền vững, chiến lược thích ứng khí hậu và hỗ trợ chính sách đồng bộ. Chính phủ cũng đã ban hành Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, tập trung vào việc xanh hóa nền kinh tế, phát triển năng lượng tái tạo, áp dụng kinh tế tuần hoàn và huy động tài chính xanh để đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Với sự đồng hành của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc cùng các tổ chức quốc tế, các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, du lịch Việt Nam sẽ đẩy mạnh nỗ lực trong công tác giảm thiểu rác thải nhựa, nâng cao chất lượng điểm đến, đóng góp tích cực vào việc hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững và cam kết môi trường của quốc gia. Việt Nam sẽ là một điểm đến thực sự xanh-sạch-đẹp trên thế giới, tạo ra những trải nghiệm đặc biệt cho khách du lịch bốn phương.

Phó Cục trưởng Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam đã triển khai cách tiếp cận đa chiều, tích hợp tiêu chí bền vững vào quản lý vận hành du lịch; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, đối tác quốc tế thúc đẩy các chính sách về du lịch xanh, du lịch bền vững.

Đồng thời, khuyến khích các mô hình kinh doanh du lịch thân thiện với môi trường, từng bước giảm thiểu nhựa dùng một lần trong các cơ sở lưu trú du lịch, khu điểm du lịch và chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch.

"Với sự đồng hành của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc cùng các tổ chức quốc tế, các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, du lịch Việt Nam sẽ đẩy mạnh nỗ lực trong công tác giảm thiểu rác thải nhựa, nâng cao chất lượng điểm đến, đóng góp tích cực vào việc hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững và cam kết môi trường của quốc gia. Việt Nam sẽ là một điểm đến thực sự xanh-sạch-đẹp trên thế giới, tạo ra những trải nghiệm đặc biệt cho khách du lịch bốn phương", Phó Cục trưởng Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho hay.

Được biết, các kết quả nghiên cứu, ý kiến tham vấn và khuyến nghị được đưa ra tại hội thảo sẽ được tổng hợp, tiếp thu để làm cơ sở cho việc hoàn thiện chính sách, định hướng phát triển sản phẩm và tăng cường phối hợp liên ngành nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh trong ngành du lịch. Đây là chiến lược mang lại lợi ích kép: vừa bảo vệ cộng đồng, nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, vừa giữ vững giá trị thương hiệu du lịch Việt.