Đưa chúng tôi thăm vườn khoai tây trồng trên đất lúa một vụ của gia đình ông Vàng A Dủa ở bản Háng Lìa B, chị Bạch Thị Yến Ly, cán bộ Ban Xây dựng đảng Đảng ủy xã Tìa Dình cho biết: Diện tích của gia đình anh Dủa là 1.000m2 được trồng cây khoai tây Hà Lan Actrice. Cũng như 9 gia đình khác ở hai bản Háng Lìa A, Háng Lìa B đã tham gia mô hình trồng khoai tây vụ này, với anh Dủa và gia đình thì khoai tây là cây trồng mới với người và đất Tìa Dình.
Bởi ở đây, theo tập quán, người H'Mông chỉ cấy một vụ lúa nước, một vụ lúa nương rồi bỏ ruộng không suốt 8 tháng, trong khi khu ruộng nước (hơn 60 ha) có nước, có điều kiện sản xuất thuận lợi. Chính thói quen sản xuất ấy cũng là một trong số những nguyên nhân khiến nhiều gia đình ở Tìa Dình cứ mãi nghèo hoặc thoát nghèo lại không bền vững.
Giúp người dân thay đổi thói quen sản xuất, chủ động đưa thêm cây trồng canh tác trên đất lúa, đất bãi, ngay khi đi vào hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các đồng chí lãnh đạo Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Tìa Dình đã khảo sát thực địa sản xuất ở từng bản, đồng thời lập phương án đưa cây trồng mới vào hỗ trợ người dân sản xuất. Với điều kiện thuận lợi của hai bản (Háng Lìa A, Háng Lìa B) là có diện tích lúa ruộng lớn, xã đã quyết định triển khai mô hình hỗ trợ cộng đồng trồng khoai tây (giống khoai tây Hà Lan Actrice); diện tích thực hiện là 22.000 m2 thuộc phần đất ruộng của 10 gia đình đều là đồng bào dân tộc H'Mông.
Để bảo đảm tỷ lệ cây giống sống cao và mô hình đem lại hiệu quả, Ủy ban nhân dân xã đã phân công, giao việc cụ thể đến từng cán bộ, công chức, đảng viên chịu trách nhiệm hướng dẫn từng gia đình từ khâu làm đất, xuống giống, tưới nước, bón phân và chăm cây. Đồng chí Nguyễn Đức Đô, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã cho biết: Từ cuối tháng 10/2025, xã đã tổ chức tập huấn quy trình, kỹ thuật đến toàn thể các gia đình; đồng thời phân công 10 cán bộ có chuyên môn nông nghiệp là người địa phương hướng dẫn 10 gia đình kỹ thuật trồng, chăm sóc khoai tây theo phương thức “cầm tay chỉ việc”.
Không những thế, mỗi khi thời tiết thay đổi cực đoan (nắng quá hoặc sương muối), cán bộ được giao nhiệm vụ phải chủ động đề xuất lãnh đạo xã cử thêm đoàn viên, thanh niên hỗ trợ các gia đình chăm sóc, che đậy cho cây. Nhờ sự tận tình và cách làm việc cụ thể của cán bộ, công chức xã Tìa Dình, 100% diện tích khoai tây trồng thử nghiệm ở hai bản đều phát triển tốt. Hiện tại, đã bắt đầu cho củ và hứa hẹn một vụ khoai mới trên đất mới thành công.
Nói về niềm vui của người H'Mông ở Tìa Dình lần đầu trồng cây khoai tây trên đất ruộng một vụ, anh Vàng A Mua, Trưởng bản Háng Lìa A cho biết: “Không có lời nào để tả hết niềm vui của bà con, vì ở đây bao đời chỉ độc canh cây lúa ruộng một vụ, lúa nương năng suất kém mà nay có thêm cây khoai tây nữa cho nên bà con vui lắm. Bây giờ đã có nhiều gia đình trong bản hỏi kinh nghiệm trồng, đặt mua khoai để làm giống cho vụ sau”.
Chung niềm vui với người trồng khoai tây ở Tìa Dình, anh Vàng A Lầu, cán bộ khuyến nông Phòng Kinh tế xã cho biết thêm: Theo đánh giá, cây khoai tây trồng thử nghiệm tại hai bản rất phù hợp thổ nhưỡng, khí hậu. Hiện khoai đã có củ và dự kiến khoảng 1,5 tháng sau cho thu hoạch và kịp thời vụ để bà con nông dân làm đất chuẩn bị vụ lúa mới.
Là vụ đầu tiên trồng thử nghiệm cây mới trên đất mới đã hứa hẹn thắng lợi, bởi vậy ngay sau khi kết thúc mô hình xã sẽ đánh giá kinh nghiệm để xây dựng phương án tiếp tục nhân rộng sang các bản khác. Thành công từ mô hình cũng hứa hẹn đem lại triển vọng sản xuất mới cho nông nghiệp Tìa Dình khi bà con đã sẵn sàng từ bỏ thói quen, phương thức sản xuất cũ để luân canh cây trồng trên cùng diện tích.
