Sau một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều hệ thống công nghệ đã được đưa vào vận hành, góp phần hiện đại hóa hoạt động của bộ máy chính quyền. Tuy nhiên, ở nhiều địa phương, cán bộ cơ sở đang chịu áp lực vì phải thao tác trên quá nhiều phần mềm rời rạc, nhập lặp dữ liệu, mà vẫn khó kết nối thông tin. Yêu cầu thống nhất quản trị, tinh gọn nền tảng và phát triển ứng dụng dùng chung trở nên cấp thiết.
Quá nhiều phần mềm, làm khó cán bộ cơ sở
Tại Hội nghị Ban Chỉ đạo 57 của Thành ủy Hà Nội nhằm đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các nhiệm vụ trọng tâm hai tháng cuối năm 2026, lãnh đạo thành phố Hà Nội cho biết, hiện mỗi xã, phường trên địa bàn Hà Nội đang phải sử dụng trung bình 20 phần mềm tác nghiệp. Do vậy, cán bộ thực thi cùng lúc phải ghi nhớ nhiều tài khoản, nhập đi nhập lại cùng một loại dữ liệu, khiến tình trạng dữ liệu khó liên thông. Điều này cũng dẫn đến áp lực xử lý văn bản trên hệ thống rất lớn, làm giảm đáng kể hiệu suất lao động. Đơn cử, chỉ sau 4 tháng vận hành, cán bộ phường tại một thành phố duyên hải miền trung, đã phải xử lý gần 7.000 văn bản đến. Cùng với đó, từ Trung ương đến địa phương thực hiện cùng lúc nhiều hệ thống phần mềm ứng dụng, cho nên cán bộ phải xoay xở thao tác trên nhiều hệ thống, từ quản lý văn bản điều hành; cổng kiến nghị, phản ánh; hỏi-đáp; giám sát đến theo dõi nhiệm vụ Ủy ban nhân dân thành phố giao…
Đáng chú ý, các hệ thống này phân tích dữ liệu theo thời gian thực, giao nhiệm vụ giải quyết công việc trong thời gian nhất định, lại yêu cầu cán bộ phải cập nhật thường xuyên, dẫn đến quá tải. Mặt khác, hiện các chức năng trên hệ thống quản lý văn bản điều hành chủ yếu vẫn là phân luồng và giao hạn xử lý, chưa có công cụ phân tích đánh giá, đo lường khối lượng công việc và thời gian giải quyết phù hợp thực tế. Do thiếu các công cụ hỗ trợ thông minh, công tác chuyển đổi số chưa thật sự giúp “giảm việc”, mà trong nhiều trường hợp đang làm phát sinh thêm thao tác hành chính. Bên cạnh đó, hạ tầng kỹ thuật ở một số nơi, nhất là vùng nông thôn, miền núi, vẫn là “vùng lõm” với nhiều thiết bị cũ, cấu hình thấp, đường truyền không ổn định, khiến dòng chảy thông tin thường xuyên bị đứt quãng…
Thay đổi tư duy quản lý phần mềm, thống nhất quản trị
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Hoài, Viện trưởng Viện Trí tuệ nhân tạo cho rằng: “Lãng phí về phần mềm tổ chức ở Việt Nam có lẽ là con số không nhỏ. Tuy nhiên không chỉ dừng ở đó, thời kỳ của chuyển đổi trí tuệ nhân tạo (AI) thì đây còn là thách thức lớn trong chuyển đổi hệ thống thông tin sang nền tảng tích hợp sâu AI. Vì thế, việc phải có kiến trúc, mô hình hóa hệ thống thông tin của tổ chức, kiến trúc công nghệ thông tin bài bản là rất cần thiết. Nếu không phần mềm sẽ tiếp tục bị phân mảnh và dữ liệu sẽ bị cô lập ở nhiều nơi, không liên thông nên không thể khai phá...”.
Thực trạng này đặt ra yêu cầu thay đổi về tư duy quản lý phần mềm, thống nhất quản trị dữ liệu để góp phần tiếp tục tạo ra chuyển biến toàn diện cho năm 2026 - năm được xác định của “hành động đột phá, lan tỏa kết quả” nhằm tăng tốc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Phát triển nền tảng số, ứng dụng dùng chung phải dựa trên chiến lược quy hoạch và mô hình kiến trúc bài bản. Cần rà soát, đánh giá khẩn trương, nghiêm túc để chấm dứt việc triển khai quá nhiều các phần mềm, hệ thống thông tin khi chưa đủ cơ sở để triển khai, không đáp ứng nhiệm vụ sát với yêu cầu thực tiễn. Xem xét, nghiên cứu định hướng đầu tư, triển khai các hệ thống tập trung tại Trung ương, sau đó phân cấp, phân bổ cho địa phương sử dụng.
Đây sẽ là cách làm bảo đảm tính đồng bộ, nhất quán và liên thông hoàn toàn giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị, thay vì để các đơn vị tự đầu tư các hệ thống riêng lẻ, khó kết nối.
Để hỗ trợ cán bộ thực thi làm việc hiệu quả, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính và quản lý văn bản điều hành cần được nâng cấp từ quản lý sang hỗ trợ. Kiến nghị từ cơ sở, đồng chí Nguyễn Duy Ngân, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Cẩm Bình, tỉnh Hà Tĩnh đề nghị: “Thay vì chỉ dùng phần mềm để phân luồng văn bản, hệ thống cần tăng cường tích hợp AI để hỗ trợ cán bộ sàng lọc nội dung, phân tích, đánh giá, tổng hợp báo cáo và dự báo tình hình... Mục tiêu là để AI đảm nhiệm những việc lặp đi lặp lại, giải phóng sức lao động”. Việc chấm dứt tình trạng quá nhiều phần mềm là bước đi quan trọng để khơi thông nguồn lực dữ liệu, xây dựng chính quyền số hiệu lực, hiệu quả
