Bảo đảm đủ nước cho sản xuất vụ lúa đông xuân

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sau hai đợt lấy nước, đến nay tổng diện tích đã được cấp nước phục vụ gieo cấy lúa vụ đông xuân 2025-2026 tại khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ đạt 437.010 ha/481.464 ha, tương đương 90,8% diện tích gieo cấy theo kế hoạch. Các địa phương đạt tỷ lệ cao như: Ninh Bình đạt 97,7%, Hưng Yên 97%, Phú Thọ 95,8%, Hải Phòng 89,6%, Bắc Ninh 84,8%; Hà Nội đạt 71,6%.

Đối với diện tích còn lại, trong thời gian tới, các địa phương tiếp tục cấp nước thông qua các trạm bơm dã chiến hoặc chủ động khai thác nguồn nước tại chỗ để bảo đảm đủ nước phục vụ sản xuất. Theo thống kê của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, qua hai đợt xả nước, tổng lượng nước xả đạt 3,348 tỷ mét khối, thấp hơn đáng kể so với kế hoạch ban đầu, góp phần tiết kiệm nguồn nước phục vụ phát điện trong mùa nóng sắp tới.

Đến nay, các trạm bơm tại Hà Nội đã cơ bản cung cấp đủ nước cho diện tích gieo cấy lúa vụ đông xuân. Một số diện tích chưa cấp đủ nước với khoảng 16.000 ha, chủ yếu tập trung tại khu vực phía bắc Hà Nội và các vùng giáp ranh đô thị như Thanh Oai, Hoài Đức, Quốc Oai, Thạch Thất (địa bàn cũ) và một số phường, xã. Nguyên nhân là do nhiều diện tích trồng rau màu, hoa phục vụ Tết Nguyên đán chưa thu hoạch để tạo mặt bằng gieo cấy lúa, cùng với điều kiện thổ nhưỡng tại từng khu vực. Đối với những diện tích đất này, sau khi nông dân thu hoạch hoa màu, các trạm bơm sẽ cung cấp đủ nước để gieo cấy vụ đông xuân từ nguồn nước được trữ từ hệ thống kênh mương của thành phố, bảo đảm cấp đủ nước cho 100% diện tích lúa đông xuân gieo cấy trong khung thời vụ.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã chỉ đạo các công ty thủy lợi và Ủy ban nhân dân các phường, xã sử dụng nguồn nước tiết kiệm; đồng thời rà soát phương án cấp nước, chuẩn bị nguồn nước bổ sung khi cần thiết, nhằm bảo đảm đủ nước phục vụ sản xuất trong suốt vụ xuân. Bà Nguyễn Thị Lài, nông dân xã Quốc Oai cho biết, gia đình bà trồng hơn 2 sào hoa các loại. Dự kiến, sau khi thu hoạch vào dịp Tết Nguyên đán, gia đình bà sẽ làm đất và đón nước đổ ải để kịp gieo cấy lúa vụ đông xuân theo khung thời vụ mà ngành nông nghiệp thành phố đã chỉ đạo.

Vụ lúa đông xuân năm nay, toàn tỉnh Hưng Yên dự kiến gieo cấy 95.500 ha, chủ yếu là trà xuân muộn; phấn đấu cơ bản hoàn thành gieo, cấy trong tháng 2. Đến nay, toàn tỉnh đã cấy được hơn 17.000 ha; đổ ải được 93.298 ha, đạt 97% kế hoạch. Theo đồng chí Lại Văn Hoàn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên, cùng với việc tranh thủ lấy nước đổ ải, tỉnh Hưng Yên đã chỉ đạo các xã, phường, các hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp quản lý công trình thủy lợi tích cực kiểm tra đồng ruộng, tăng cường gia cố bờ vùng, bờ thửa bảo đảm chống thất thoát nước.

Các công ty khai thác công trình thủy lợi tiếp tục vận hành công trình thủy lợi đưa nước lên ruộng, rà soát những vùng khó khăn về nguồn nước, triển khai phương án lắp đặt máy bơm dã chiến cấp nguồn, lấy nước đổ ải; phấn đấu hoàn thành kế hoạch đổ ải trước ngày 10/2. Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chỉ đạo các phòng chức năng hướng dẫn người dân tập trung gieo cấy theo đúng lịch thời vụ, hoàn thành kế hoạch gieo cấy trong tháng 2. Bên cạnh đó, mở rộng diện tích gieo trồng rau màu vụ xuân trên đất chuyên màu và đất lúa kém hiệu quả, bảo đảm cung cấp thực phẩm trước và sau Tết Nguyên đán.

Vụ lúa đông xuân năm nay, xã Nam Thụy Anh, tỉnh Hưng Yên dự kiến gieo cấy 964 ha lúa, 100% diện tích là lúa xuân muộn, trong đó 50% diện tích gieo cấy giống lúa chất lượng cao. Đồng chí Bùi Thế Dân, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nam Thụy Anh cho biết, đến thời điểm này, trên địa bàn xã đã cơ bản hoàn thành việc làm đất, phấn đấu hoàn thành gieo cấy lúa vụ đông xuân trong tháng 2, năng suất đạt hơn 70 tạ/ha, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân.

Theo Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, đến nay các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng đã cơ bản hoàn thành lấy nước đổ ải phục vụ gieo cấy vụ lúa đông xuân 2025-2026. Hiện tại, một số địa phương có tỷ lệ diện tích lấy nước thấp hơn mặt bằng chung, chủ yếu do tập quán canh tác của người dân; nhiều diện tích chưa thu hoạch xong cây vụ đông cho nên tiến độ lấy nước chậm hơn. Tuy nhiên, các địa phương hoàn toàn có thể chủ động bổ sung nước bằng các giải pháp kỹ thuật khác để bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất.

Năm nay, do yêu cầu gieo cấy vụ đông xuân ở khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ phải hoàn thành trước Tết Nguyên đán, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các địa phương gieo cấy đồng loạt, tránh kéo dài thời gian, qua đó tiết kiệm tối đa nguồn nước.