Chuyển đổi số là giải pháp giảm tải cho chính quyền địa phương (Trong ảnh: Trung tâm Phục vụ hành chính công tại xã Phú Xuyên).
Chuyển đổi số là giải pháp giảm tải cho chính quyền địa phương (Trong ảnh: Trung tâm Phục vụ hành chính công tại xã Phú Xuyên).

Chuyển đổi số, yêu cầu tất yếu trong quản lý đô thị

Với tốc độ đô thị hóa nhanh, chính quyền địa phương đang phải đối diện rất nhiều vấn đề, áp lực từ dân số, hạ tầng, môi trường… Lộ trình phân cấp khi thực thi mô hình chính quyền địa phương hai cấp khiến cho yêu cầu về đổi mới phương thức quản lý càng trở nên cấp thiết hơn.

Theo quy định về phân cấp và quy định thẩm quyền quản lý nhà nước một số lĩnh vực kinh tế-xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội, cấp xã được phân cấp thực hiện 20 lĩnh vực khác nhau, như: Đường bộ; chiếu sáng công cộng; công viên, vườn hoa, cây xanh, thảm cỏ; thoát nước đô thị và xử lý nước thải; cấp nước sạch; thủy lợi; đê điều; rừng; khoa học-công nghệ; giáo dục-đào tạo, giáo dục nghề nghiệp; văn hóa, thể thao, thông tin-truyền thông; y tế; du lịch; bến xe ô-tô, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ, điểm đón, trả khách, vận tải hành khách tuyến cố định và vận tải hành khách công cộng; quản lý, xây dựng công trình ngầm hạ tầng kỹ thuật đô thị, quản lý và sử dụng chung công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị...

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trúc Anh, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho biết, hiện dữ liệu quy hoạch, đất đai, hạ tầng và xây dựng vẫn còn phân tán ở nhiều cấp, ngành, thiếu tính kết nối và đồng bộ. Tại các xã, phường, bản đồ địa chính số hóa chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Đối với các xã, diện tích đất nông nghiệp được quản lý bằng sổ mục kê, sơ đồ vẽ tay. Từ thực tiễn vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, nhất là trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc, yêu cầu chuyển đổi số là tất yếu.

Thực tế cho thấy có rất nhiều lợi ích khi chuyển đổi số được ứng dụng vào công tác quản lý đô thị. Như việc xây dựng cơ sở dữ liệu tổng hợp, tích hợp đa ngành gồm đất đai, quy hoạch, giao thông, môi trường... trên nền tảng hệ thống thông tin địa lý (GIS) và mô hình thông tin công trình (BIM).

Lợi ích của chuyển đổi số được nhìn nhận dễ dàng qua việc minh bạch hóa thông tin đất đai và quy hoạch. Người dân và doanh nghiệp có thể dễ dàng tra cứu thông tin quy hoạch, thủ tục đất đai trực tuyến. Điều này giúp giảm phiền hà, chống tham nhũng, tạo môi trường đầu tư lành mạnh. Việc ứng dụng Internet vạn vật (IoT) để giám sát tình trạng cầu đường, hệ thống thoát nước, điều tiết đèn giao thông thông minh... sẽ giúp tối ưu hóa vận hành, tiết kiệm năng lượng và nâng cao chất lượng sống.

Yêu cầu chuyển đổi số không chỉ cấp thiết trong lĩnh vực quy hoạch-kiến trúc, quản lý đất đai, nhiều lĩnh vực khác cũng cho thấy sự cần thiết và tác động hỗ trợ đối với công tác quản lý. Việc tích hợp thông tin sẽ giúp chính quyền, cơ quan quản lý có giải pháp kịp thời với các vấn đề như ùn tắc giao thông, ngập lụt...; tăng cường hiệu quả quản lý, xử lý đối với các vi phạm như lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, hành lang đường sắt…

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Giảng Võ Nguyễn Anh Dũng cho biết, việc thay thế đèn cũ với gần 3.900 bóng đèn led 40W và hàng trăm tủ điều khiển kết nối IoT trên địa bàn phường đã giúp điều chỉnh độ sáng theo thời gian, cảnh báo sự cố tức thì và vận hành từ xa qua các ứng dụng. Sử dụng hệ thống chiếu sáng thông minh đã giải quyết triệt để tình trạng lãng phí điện hoặc những tuyến phố thiếu ánh sáng.

Ủy ban nhân dân phường Hoàn Kiếm hiện đang tiến hành các dự án tái thiết đô thị với quy mô lớn. Theo Trưởng phòng Kinh tế-hạ tầng-đô thị phường Ngô Anh Toàn, phường đang từng bước áp dụng quy trình quản lý thông tin (BIM), hệ thống thu thập, lưu trữ, phân tích, quản lý (GIS) trong quản lý quy hoạch-kiến trúc và lồng ghép vào các dự án tại địa bàn.

Từ thực tiễn tại địa phương, Trưởng phòng Kinh tế xã Sơn Đồng Đinh Quốc Thái chia sẻ, theo phân cấp, phòng được giao nhiều nội dung quan trọng thuộc các lĩnh vực tài chính, kế hoạch, công thương, nông nghiệp, môi trường, đất đai, đô thị. Trong đó có các nội dung phức tạp, cần cơ sở dữ liệu như quy hoạch, cấp phép, thẩm định dự án. Bên cạnh đó còn có các nội dung công việc rất mới, chưa từng làm như kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm, thẩm định phòng cháy chữa cháy… Để giải quyết các áp lực nêu trên, chuyển đổi số thật sự là giải pháp hữu hiệu.

Xem thêm